ابو ليلي المھلھل

مھلھل
مھلھل
ڄمڻ	ت. 443 عيسوي; نجد
وفات	ت. 531 عيسوي
پيشو	شاعر، سورمو
ٻولي	عربي
مائٽ	ڪليب بن ربيعه (ڀاءُ)، امرئو قيس (ڀاڻيجو)، عمرو بن ڪلثوم (پوٽو)

ابو ليلي عدي بن ربيعه بن حارث تغلبي (أَبُو لَيْلَى عُدَيّ بْن رَبِيعَة بْن الْحَارِث التَّغْلِبِيّ; ت. 443 – 531 عيسوي)، جيڪو مهلهل («اهو جيڪو شعر کي باريڪ انداز ۾ اڻيندو آهي») ۽ زير («عياش» يا عورتن سان گهڻي دلچسپي رکندڙ) جي لقبن سان پڻ مشهور هو، عرب جو هڪ اسلام کان اڳ وارو شاعر ۽ سورمو هو جيڪو نجد ۾ پيدا ٿيو. هن بنو تغلب قبيلي جي اڳواڻي ڪئي ۽ چاليھن سالن تائين هلندڙ جنگ بسوس ۾ حصو ورتو.

جنگ کان اڳ سندس زندگي

جيئن ته هو ڪليب بن ربيعه جو ڀاءُ هو، جيڪو عدناني عربن جو بادشاهه هو، تنهن هوندي به مھلھل کي شروعات ۾ سياست سان ڪو خاص واسطو نه هو. هن کي زير جو لقب ڏنو ويو، جنهن جو مطلب عياش يا عورتن سان گهڻي دلچسپي رکندڙ آهي، ڇاڪاڻ⁠ته هو عيش و عشرت جي زندگي ۽ عورتن سان تعلقات ۾ وڌيڪ دلچسپي رکندو هو.

جنگ بسوس

جڏهن سندس ڀاءُ ڪليب قتل ٿي ويو ته هن پاڻ کي مجبور ڏٺو ته پنهنجي قبيلي بنو تغلب جي اڳواڻي ڪري ۽ پنهنجي ڀاءُ جي بدلي لاءِ جنگ بسوس ۾ حصو وٺي. هي جنگ چاليهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين جاري رهي. جنگ جي شروعات ۾ بنو تغلب ڪامياب رهيا ۽ بنو بڪر جي فوجن مان گهڻن کي قتل ڪيو، پر جيئن جنگ ڊگهي ٿيندي وئي تيئن بنو بڪر ٻيهر منظم ٿي ويا، پنهنجو تعداد وڌايو ۽ آخرڪار جنگ کٽي ويا.

ابو ليلي سڄي جنگ دوران بنو تغلب جو اڳواڻ رهيو. سندس ڪهاڻي کي غرور ۽ جنگي جذبي خلاف هڪ تنبيهي مثال طور پيش ڪيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ⁠ته سفارتي حل قبول ڪرڻ کان سندس انڪار آخرڪار سندس قبيلي کي وڏي نقصان جو سبب بڻيو ۽ جنگ جي پڄاڻي تي انهن کي جانين، مال ۽ حيثيت جو وڏو نقصان ٿيو.^[1]^[2]^[3]

بعد واري زندگي ۽ وفات

جنگ هارائڻ کان پوءِ ابو ليلي يمن ڏانهن ڀڄي ويو، جتي هن پنهنجي باقي زندگي مذحج قبيلي جي حفاظت هيٺ گذاري.

ميڊيا ۾

هن جي ڪردار کي ٽيليويزن ۽ فلمن ۾ پيش ڪيو ويو آهي، خاص طور تي مشهور ٽيليويزن سيريز زير سالم ۾، جنهن جي هدايتڪاري حاتم علي ڪئي ۽ جنهن ۾ سلوم حداد اهم ڪردار ادا ڪيو.^[4]

سندس مائٽ

هو مشهور شاعر امرئو قيس جو مامو پڻ هو،^[1] ۽ پنهنجي ٻي ڌيءَ ليلي ذريعي عمرو بن ڪلثوم جو ڏاڏو پڻ هو.

حوالا

1 2 الزركلي, خير الدين (1926). الأعلام – الجزء 4 [Al-Aʿlām — Part 4]. ص. 220. اصل نسخو مان 6 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 19 August 2022 تي حاصل ڪيل.
↑ "المهلهل بن ربيعة" [Al-Muhalhil ibn Rabīʿa]. Ma'ajm al-Shu'ara al-Arab (عربي ۾). 14 January 2019 تي حاصل ڪيل.
↑ Weipert, Reinhard (1 January 2021). "al-Muhalhil" (en ۾). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-muhalhil-COM_36596. Retrieved 19 August 2022.
↑ https://m.imdb.com/title/tt3109706/

ماخذ

Nasser, S. (2009). Al-Muhalhil in the historical akhbār and folkloric sīrah. Journal of Arabic Literature, 40(3), 241–272.

سانچو:وچ اوڀر-شاعر-خاڪو

[az-Zirikliyy-1] 1 2 الزركلي, خير الدين (1926). الأعلام – الجزء 4 [Al-Aʿlām — Part 4]. ص. 220. اصل نسخو مان 6 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 19 August 2022 تي حاصل ڪيل.

[2] "المهلهل بن ربيعة" [Al-Muhalhil ibn Rabīʿa]. Ma'ajm al-Shu'ara al-Arab (عربي ۾). 14 January 2019 تي حاصل ڪيل.

[3] Weipert, Reinhard (1 January 2021). "al-Muhalhil" (en ۾). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-muhalhil-COM_36596. Retrieved 19 August 2022.

[4] ttps://m.imdb.com/title/tt3109706/

[1]

[2]

[3]

[4]