مواد ڏانھن هلو

ابروزو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ابروزو

Aprùzzu / Aprùzzo

Abruzzi
ريجن
Abruzzo
Banner of ابروزو
Banner
Coat of arms of ابروزو
Coat of arms
ملڪ اٽلي
راجڌانيلاقيلا
سڀ کان وڏو شهرپيسڪارا
حڪومت
• طرزصدارتي نظام[1]
• صدرمارڪو مارسيليو (FdI)
ايراضي10,831.84 چورس ڪلوميٽر (4,182.20 چورس ميل)
آبادي
 (2026ع)[3][4]
• ڪل12,67,222
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
رهاڪو نالوابروزيس
جي ڊي پي
 • ڪل€40.761 billion (2024)
 • في ڪس€32,121 (2024)
وقتي علائقوUTC+1 (CET)
 • اونهارو (ر.ب.و)UTC+2 (CEST)
ڊائلنگ ڪوڍIT-65
هيومن ڊولپمينٽ انڊيڪس (2021)0.892[6]
very high · 13th of 21
NUTS RegionITF
ويب سائيٽOfficial website

ابروزو يا ابروتسو (انگريزي: Abruzzo، اطالوي: aˈbruttso؛ ناپولي: Aprùzzo)، تاريخي طور تي ابروزئ جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، ڏکڻ اٽلي جو هڪ ريجن آهي.[7] [8][9] ان جي آبادي 10,832 چورس ڪلوميٽر (4,182 چورس ميل) جي پکيڙ ۾ لڳ ڀڳ 13 لک آهي .[10][11][2] اهو چئن صوبن: لاڪيلا، ٽيرامو، پيسڪارا ۽ چيٽي ۾ ورهايل آهي. ان جي اولهه واري سرحد، لازيو سان شيئر ڪئي وئي آهي، روم کان 80 ڪلوميٽر (50 ميل) اوڀر ۾ واقع آهي. لاقيلا (L'Aquila) ابروزو علائقي ۽ لاقيلا صوبي جي گاديءَ جو هنڌ آهي ۽ ٻيو وڏو شهر آهي. ٻيا صوبائي گاديءَ جا هنڌ پيسڪارا، جيڪو ابروزو جو سڀ کان وڏو شهر ۽ اهم بندرگاهه آهي، ٽيرامو ۽ چيٽي آهن. ابروزو جي ٻين وڏن شهرن ۽ قصبن ۾ صنعتي ۽ اعليٰ ٽيڪنالاجي مرڪز اويزانو ۽ گڏوگڏ ٽي اهم صنعتي ۽ سياحتي مرڪز، واسٽو، لانسيانو ۽ سلمونا شامل آهن.

ابروزو اتر ۾ مارچئ، اولهه ۽ اتر اولهه ۾ لازيو، ڏکڻ ۾ موليس ريجن سان ۽ اوڀر ۾ ايڊرياٽڪ سمنڊ سان ملي ٿو. جاگرافيائي طور تي، ابروزو اولهه ۾ هڪ جبل واري علائقي، جن ۾ اپينائن جا بلند ترين ٽڪرا، جهڙوڪ گران ساسو ڊي اٽاليا ۽ مائلا شامل آهن ۽ هڪ ساحلي علائقي، اوڀر ۾ ايڊرياٽڪ سمنڊ تي ساحل سان، ۾ ورهايل آهي.

ثقافتي طور تي، ابروزو کي ڏکڻ اٽلي جو هڪ علائقو سمجهيو ويندو آهي. جڏهن ته، جاگرافيائي طور تي ان کي، ٻن سسلين جي بادشاهت سان ان جي تاريخي وابستگي جي ڪري، اڪثر مرڪزي اٽلي جو حصو سمجهيو ويندو آهي. اطالوي شمارياتي ادارو، ISTAT ان کي ڏکڻ اٽلي جو حصو سمجهي ٿو.[12]

ابروزو کي "يورپ جي سڀ کان سائي علائقي" طور سڃاتو وڃي ٿو، ڇاڪاڻ ته ريجن جي اڌ ايراضي کي قومي پارڪن ۽ قدرتي محفوظ علائقن جي ذريعي محفوظ ڪيو ويو آهي (اٽلي ۾ ڪنهن به ٻئي علائقي کان وڌيڪ). [13] ٽي قومي پارڪ هڪ علائقائي پارڪ ۽ 38 محفوظ قدرتي علائقا هتان آهن، جيڪا ناياب نسلن، جهڙوڪ سونهري عقاب ابروزو (يا ابروزي) ٽاڪرو ٻڪرو، اپينائن بگھڙ ۽ مارسيڪن ڀوري رڇ، جي بقا کي يقيني بڻائين ٿا.[14] ابروزو جا پارڪ ۽ محفوظ علائقا يورپ جي جانورن جي %75 نسلن جي ميزباني ڪن ٿا.[15] هي ريجن ڪالڊرون، يورپ جي ڏاکڻي گليشيئرن مان هڪ، جو گهر پڻ آهي.[16]

اونيهين صديءَ جو اطالوي سفارتڪار ۽ صحافي ميخايل ليوي (1853–1917ع) صفتون "مضبوط ۽ مهربان" (فورٽ ۽ جينٽل) چونڊيو ته جيئن هن علائقي ۽ ان جي ماڻهن جي ڪردار جو احاطو ڪري سگهجي. فورٽ اي جينٽيائل ان وقت کان وٺي علائقي جو نعرو بڻجي چڪو آهي.[17]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Federalism" (PDF). idea.int. In rare cases, subnational institutions may function very differently from the national level: in Italy, for example, the national government is parliamentary, but regional institutions are basically presidential in form, with directly elected regional governors.
  2. 1 2 "Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011" (اطالوي ۾). ISTAT.
  3. ↑ "Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026". demo.istat.it. ISTAT. 2026-01-01. 2026-04-01 تي حاصل ڪيل. (On the search form, choose the statistical region of the municipality in the Area section, the Region, the Province, and the name of the Municipality)
  4. ↑ "Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026". demo.istat.it. ISTAT. 2026-01-01. 2026-04-01 تي حاصل ڪيل.The file URL linking on technical dataset.
  5. ↑ "EU regions by GDP, Eurostat".
  6. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 September 2018 تي محفوظ ڪيل. 2023-03-05 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "Abruzzo". The American Heritage Dictionary of the English Language (5th ڇاپو). Boston: Houghton Mifflin Harcourt. 6 May 2019 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "Abruzzi". Merriam-Webster Dictionary. 6 May 2019 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "Abruzzi". Lexico UK English Dictionary. Oxford University Press. اصل نسخو مان 2020-03-22 تي محفوظ ڪيل.
  10. ↑ "Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026". demo.istat.it. ISTAT. 2026-01-01. 2026-04-01 تي حاصل ڪيل. (On the search form, choose the statistical region of the municipality in the Area section, the Region, the Province, and the name of the Municipality)
  11. ↑ "Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026". demo.istat.it. ISTAT. 2026-01-01. 2026-04-01 تي حاصل ڪيل.The file URL linking on technical dataset.
  12. ↑ As highlighted by Ignazio Silone. See Felice, Costantino (2010). "Quadri ambientali e identità regionale". Le trappole dell'identità: l'Abruzzo, le catastrofi, l'Italia di oggi (اطالوي ۾). Rome: Donzelli. ص. 41. ISBN 978-88-6036-436-4.
  13. ↑ "The spectacular region of Italy you've probably never heard of". Independent.co.uk. 26 July 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 November 2020 تي محفوظ ڪيل.
  14. ↑ "Fauna | Parco Nazionale d'Abruzzo, Lazio e Molise". www.parcoabruzzo.it. اصل نسخو مان 27 November 2013 تي محفوظ ڪيل. 27 November 2013 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "L'Abruzzo Regione Verde d'Europa". Laquilacapitale (اطالوي ۾). اصل نسخو مان 15 February 2015 تي محفوظ ڪيل.
  16. ↑ "I parchi in Abruzzo". www.abruzzoverdeblu.it. اصل نسخو مان 2 December 2013 تي محفوظ ڪيل. 27 November 2013 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "Abruzzo: Forte e Gentile, definizione di Primo Levi, giornalista e diplomatico, nel sito di vastospa". اصل نسخو مان 2 September 2012 تي محفوظ ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ابروزو&oldid=384830" تان ورتل