آمريڪا جي تاريخ
,_administrative_divisions_-_en_-_colored_(zoom).svg)
زمين جي تاريخ، جيڪا اڃ آمريڪا آهي، هزارين سالن جي مسلسل مقامي سماجن؛ انهن جي اولاد ۾ 575 وفاقي طور تي تسليم ٿيل قبيلا شامل آهن پر انهن تائين محدود نه هوندا، تي پکڙيل آهي. موجوده ملڪ آمريڪا (آمريڪا جي گڏيل رياستن) جي تاريخ سال 1607ع ۾ انگلينڊ جي بادشاهت کان آيل آبادگارن پاران جديد ورجينيا ۾ جيمس ٽائون جي قيام ۽ 1620ع ۾ انگريز آبادگارن پاران پلئمائوٿ، ميساچوسٽس سان "مي فلاور" جي آمد سان شروع ٿي. 15هين صدي جي آخر ۾، يورپي نوآباديات شروع ٿي ۽ وڏي پيماني تي نسل ڪشي، جنگين ۽ وبائي مرضن ذريعي امريڪا جي اصلوڪي رهاڪن جي مقامي سماجن کي تباهه ڪيو ويو. 1760ع جي ڏهاڪي تائين، تيرهن ڪالونيون، جيڪي پوءِ برطانوي آمريڪا جو حصو هيون ۽ انهن جي واڌ سان برطانيه جي بادشاهت جو قبضو هتان قائم ٿي چڪو هو. ڏاکڻي ڪالونين غلامن جي محنت ۽ آفريڪا مان لکين ماڻهن کي غلام بڻائڻ جي عمل تي هڪ زرعي نظام ٺاهيو. فرانسيسي ۽ مقامي انڊين سان جنگين ۾ فرانس جي بادشاهت تي برطانوي فتح کان پوءِ، پارليامينٽ سال 1773ع ۾ ڪالونين تي ٽيڪسن جو هڪ سلسلو لاڳو ڪيو ۽ ناقابل برداشت ايڪٽ جاري ڪيا، جيڪا خودمختيار ڪالونين جي خودمختيار حڪومتن کي ختم ڪرڻ لاءِ ٺاهيا ويا هئا. پوء ڪالونين ۽ برطانوي اختيارين جي وچ ۾ تڪرار تيز ٿي وئي، جنهن جي نتيجي ۾ انقلابي جنگ شروع ٿي، جيڪا 19 اپريل 1775 ع تي، ليڪزنگٽن ۽ ڪنڪرڊ جي جنگين سان شروع ٿي. جون 1775ع ۾، ٻي ڪانٽينينٽل ڪانگريس "ڪانٽينينٽل آرمي" قائم ڪئي ۽ متفقه طور تي جارج واشنگٽن کي ان جو ڪمانڊر انچيف چونڊيو. ايندڙ سال، 2 جولاءِ 1776ع تي، ٻي ڪانٽينينٽل ڪانگريس "لي قرارداد" جي حق ۾ ووٽ ڏنو، جنهن هڪ نئين ملڪ کي جنم ڏنو ۽ 4 جولاءِ تي آمريڪا جي آزاديءَ جو اعلان جاري ڪندي ان جي آزادي کي باضابطه بڻايو. 3 سيپٽمبر 1783ع تي، "پيرس معاهدي" ۾، برطانيه تيرهين ڪالونين جي آزادي ۽ خودمختياري کي تسليم ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ آمريڪا قائم ٿيو. 17 سيپٽمبر 1787ع تي، آمريڪي آئين تي اڪثريتي مندوبن پاران دستخط ڪيا ويا ۽ پوء تيرهين ڪالونين پاران ان جي منظوري ڏني وئي، جنهن جي نتيجي ۾ پهرين جديد آمريڪي حڪومت قائم ٿي.
1788-1789ع جي صدارتي چونڊن ۾، واشنگٽن کي ملڪ جو پهريون صدر چونڊيو ويو، جنهن پنهنجي خزاني سيڪريٽري، اليگزينڊر هيملٽن سان گڏ، هڪ مضبوط مرڪزي حڪومت ٺاهڻ جي ڪوشش ڪئي، جن جي ٻين بانين، جن ۾ ٿامس جيفرسن ۽ جيمس ميڊيسن شامل هئا، پاران حمايت ڪئي وئي. 4 مارچ 1789ع تي، نئين قوم آمريڪي آئين تي بحث ڪيو، ان کي اختيار ڪيو ۽ ان جي تصديق ڪئي، جيڪو هاڻي دنيا ۾ سڀ کان پراڻو ۽ ڊگهو لکيل ۽ ڪوڊ ٿيل قومي آئين آهي.[1] سال 1791ع ۾، ناقابلِ تنسيخ حقن جي ضمانت لاءِ "حقن جو بل" شامل ڪيو ويو. سال 1803ع ۾، جيفرسن، جيڪو پوءِ ملڪ جي ٽئين صدر جي حيثيت سان ڪم ڪيو، لوئزيانا خريداري تي ڳالهه ٻولهه ڪيو، جنهن ملڪ جي سائيز کي ٻيڻو ڪري ڇڏيو. دستياب سستي زمين ۽ ظاهري تقدير جي تصور کان حوصلا حاصل ڪندي، ملڪ اولهه ڏانهن ابادگاري جي منصوبن جي توسيع ڪيو، جيڪو زمين جي مقامي رهاڪن سان تڪرارن جي هڪ سلسلي جي نشاندهي ڪيو. ظاهري تقدير جو سڀ کان وڌيڪ قابل ذڪر حامي صدر، جيمس ڪي. پولڪ هو، جنهن 1845ع ۾ ٽيڪساس کي ملڪ ۾ شامل ڪيو ۽ ايندڙ سال ميڪسيڪو جي خلاف جنگ جو اعلان ڪيو. ميڪسيڪو-آمريڪي جنگ ۾ آمريڪا جي زبردست فتح 1848ع ۾ "گواڊالوپ-هائيڊالگو معاهدي" جو سبب بڻي، جتي آمريڪا ميڪسيڪو کان آمريڪي ڏکڻ اولهه جو لڳ ڀڳ حصو حاصل ڪري ورتو. وڌايل علائقن ۾ غلامي قانوني هجڻ گهرجي يا نه، اهو قومي تڪرار جو مسئلو هو ۽ غلامي تي وڌندڙ ڇڪتاڻ جو سبب بڻيو.
سال 1860ع جي صدارتي چونڊن ۾ ابراهام لنڪن جي قوم جي 16هين صدر جي چونڊ کان پوءِ، ڏاکڻين رياستن علحدگي اختيار ڪيون ۽ آمريڪا ۾ غلامي جي حامي رياستن جي ڪنفيڊريشن قائم ڪيون. اپريل 1861ع ۾، فورٽ سمٽر جي جنگ ۾، ڪنفيڊرٽس قوتن پاران گهرو ويڙهه شروع ڪيو ويو. جڏهن ته، گيٽسبرگ جي جنگ ۾، جيڪا آمريڪي فوجي تاريخ جي سڀ کان خطرناڪ جنگ هئي، جنهن ۾ 50,000 کان وڌيڪ جاني نقصان ٿيا، يونين جي فوجن جي فتح، جنگ ۾ هڪ موڙ ثابت ٿي، جنهن جي نتيجي ۾ 1865ع ۾ يونين جي مڪمل فتح ٿي، جنهن ملڪ جي مستقبل کي محفوظ ڪيو. 15 اپريل 1865ع تي صدر ابراهام لنڪن کي قتل ڪيو ويو. ڪنفيڊريٽ قوتن جي شڪست غلامي جي خاتمي جو سبب بڻي. سال 1865ع کان 1877ع تائين جي تعمير نو واري دور ۾، قومي حڪومت کي انفرادي حقن جي حفاظت لاءِ واضح حق حاصل ٿيو. سال 1877ع ۾، ڏکڻ جا سفيد ڊيموڪريٽس (هاڻ ريپبلڪن) ٻيهر سياسي طاقت حاصل ڪيا ۽ اڪثر ڪري سفيد فام بالادستي کي قائم رکڻ لاء، ووٽنگ تي نيم فوجي دٻاءُ ۽ "جم ڪرو قانونن" کي استعمال ڪيا. 19هين صدي جي آخر کان 20هين صدي جي شروعات تائين جي شاندار دور دوران، آمريڪا دنيا جي معروف صنعتي طاقت طور اڀريو، جن جو وڏو سبب ڪاروباري صلاحيت، صنعتڪاري ۽ لکين پرڏيهي لڏپلاڻ ڪندڙ مزدورن جي آمد هئي. ڪرپشن، نااهلي ۽ روايتي سياست سان عدم اطمينان ترقي پسند تحريڪ کي متحرڪ ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ سڌارا آيا، جن ۾ وفاقي آمدني ٽيڪس، آمريڪي سينيٽرن جي سڌي چونڊ، ڪيترن ئي مقامي ماڻهن لاءِ شهريت، شراب تي پابندي ۽ عورتن لاء ووٽ جو حق شامل آهن.
پھرين مھاڀاري جنگ دوران شروعاتي طور تي غير جانبدار، آمريڪا سال 1917ع ۾ جرمني جي خلاف جنگ جو اعلان ڪيو ۽ فاتح اتحادين ۾ شامل ٿي ويو. خوشحال روئرنگ ٽوئنٽيز کان پوءِ، سال 1929ع جو "وال اسٽريٽ جو ديواليو" هڪ ڏهاڪي جي عظيم عالمي کساد بازاري جي شروعات کي نشان لڳايو. صدر فرينڪلن ڊي روزويلٽ "نيو ڊيل پروگرام" شروع ڪيو، جن ۾ بيروزگاري لاء امداد ۽ سماجي تحفظ شامل هئا.[2][3] [4] 7 ڊسمبر 1941ع تي پرل هاربر تي جاپاني حملي کان پوءِ، آمريڪا ٻين مھاڀاري جنگ ۾ داخل ٿيو ۽ يورپ ۾ نازي جرمني ۽ فاشسٽ اٽلي ۽ پئسفڪ جنگ ۾، آگسٽ 1945ع ۾ هيروشيما ۽ ناگاساڪي تي ايٽم بمن جي استعمال کان پوءِ شاهي جاپان کي شڪست ڏيڻ ۾ مدد ڪئي. جنگ جي نتيجي ۾ آمريڪا جي اڳواڻي ۾ اتحادين سال 1952ع تائين جاپان ۽ جرمني تي قبضو رکيو. ٻي مهاڀاري جنگ جي خاتمي کان پوءِ، آمريڪا ۽ سوويت يونين جي سپر پاور حریفن جي طور تي اڀرڻ سان "سرد جنگ" شروع ٿي؛ ٻئي ملڪ وڏي حد تائين هٿيارن جي ڊوڙ، خلائي ڊوڙ، پروپيگنڊا مهم ۽ پرائي جنگين ۾ هڪ ٻئي سان اڻ سڌي طرح آمهون سامهون ٿيا، جن ۾ "ڪوريائي جنگ" ۽ ويٽنام جي جنگ شامل هئي. 1960ع جي ڏهاڪي ۾، وڏي پيماني تي شهري حقن جي تحريڪ جي ڪري، سماجي سڌارا "ڪاري آمريڪن" جي ووٽنگ جي آئيني حقن ۽ حرڪت جي آزادي کي لاڳو ڪيو. سال 1991ع ۾، آمريڪا هڪ اتحاد جي اڳواڻي ڪئي ۽ نار واري جنگ دوران عراق تي حملو ڪيو. سال جي آخر ۾، سرد جنگ سوويت يونين جي ٽٽڻ سان ختم ٿي، جنهن سان آمريڪا دنيا جي واحد سپر پاور بڻجي ويو.
سرد جنگ کان پوءِ واري دور ۾، خاص طور تي 11 سيپٽمبر جي حملي کان پوءِ، دهشتگردي خلاف جنگ سان، آمريڪا وچ اوڀر ۾ تڪرارن ۾ شامل رهيو آهي. 21هين صدي ۾، ملڪ 2007ع کان 2009ع تائين جي وڏي کساد بازاري ۽ 2020ع کان 2023ع تائين جي COVID-19 جي وبا کان منفي طور تي متاثر ٿيو. تازو ئي، آمريڪا افغانستان جي جنگ مان پنهنجي فوجن کي واپس گهرايو، يوڪرين تي روسي حملي ۾ مداخلت ڪئي ۽ وچ اوڀر جي بحران ۽ ايران-اسرائيل جنگ دوران ايران تي سال 2025ع ۽ 2026ع جي حملن ۾ فوجي طور تي شامل ٿيو. آمريڪا 2020ع جي ڏهاڪي ۾ پنهنجي "آرٽيمس پروگرام" سان خلائي ڳولا تي ٻيهر ڌيان ڏنو، جنهن جو مقصد چنڊ تي هڪ مستقل مرڪز جو بنياد ٺاهڻ هو.
اصلوڪي آمريڪن جو دور
[سنواريو]
اهو قطعي طور تي معلوم ناهي ته اصلوڪا آمريڪي ڪيئن ۽ ڪڏهن پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ آباد ٿيا. موجوده نظريو پيش ڪري ٿو ته، شايد 30,000 سال اڳ جي شروعات ۾ يوريشيا جا ماڻهو برفاني دور دوران بيرنگيا، هڪ زميني پل جيڪو سائبيريا کي موجوده الاسڪا سان ڳنڍيندو هو، شڪار جي پيروي ڪندي پار ڪيا ۽ پوءِ ڏکڻ طرف پکڙجي ويا. [5] اها ابتدائي رهواسي، جن کي پيليو انڊين سڏيو ويندو آهي، جلد ئي سوين ثقافتي طور تي مختلف گروهن ۾ ورهائجي ويا.
پيليو انڊين
[سنواريو]
10,000 ق.م تائين، انسان اڳ ۾ ئي سڄي اتر آمريڪا ۾ چڱي طرح قائم ٿي چڪا هئا. اصل ۾، پيليو-انڊين برفاني دور جي عظيم جانورن، جهڙوڪ ميمٿ هاٿين، جو شڪار ڪندا هئا. پر جيئن اهي ختم ٿيڻ لڳا، ماڻهو کاڌي جي ذريعن جي طور تي بائسن ڳئون ڏانهن رخ ڪيو ۽ بعد ۾ ٻير ۽ ٻج لاءِ چارا ڳولڻ لڳا. مرڪزي ميڪسيڪو ۾ پيليو-انڊين آمريڪا ۾ پهيان پوک ڪرڻ وارا هئا. لڳ ڀڳ 8,000 ق.م. ۾ آخرڪار، پوک جو طريقو اتر طرف پکڙجڻ شروع ٿيو ۽ 3,000 ق.م تائين ايريزونا ۽ نيو ميڪسيڪو جي وادين ۾ ۽ ان کان پوءِ قديم آبپاشي جا نظام ٺاهيا ويا ۽ 300 ق.م تائين، هوهوڪام جا شروعاتي ڳوٺن ۾ مڪئي پوکي وئي.[6][7]
موجوده آمريڪا ۾ اڳوڻين ثقافتن مان هڪ، "ڪلووِس ڪلچر" (9,100 ق.م. کان 8,850 ق.م) هو. جن کي بنيادي طور تي ڌار واري نيزن، جن کي "ڪلووِس پوائنٽ" سڏيو ويندو آهي، جي استعمال سان سڃاتو وڃي ٿو. "فولسم ڪلچر" ساڳيو هو، پر "فولسم پوائنٽ" جي استعمال سان نشان لڳل آهي.
8,000 ق.م جي لڳ ڀڳ هڪ پوء واري لڏپلاڻ، جنهن ۾ نا-ڊيني ڳالهائيندڙ ماڻهو شامل هئا، جيڪا 5,000 ق.م. تائين پئسفڪ اتر اولهه تائين پهتا[8] ۽ اتان کان پئسفڪ ساحل سان گڏ علائقن ۽ اندروني علائقن ۾ لڏپلاڻ ڪيا.[9] هڪ ٻيو گروهه، اوشارا جا ماڻهو، جيڪا 5,500 ق.م کان 600 ق.م تائين رهندا هئا، قديم ڏکڻ اولهه جو حصو هئا.
ڀٽ ٺاهڻ وارا ۽ پابلو ماڻهو
[سنواريو]
اڊينا ماڻهو سال 600 ق.م. جي آس پاس وڏا زميني دڙا ٺاهڻ شروع ڪيا. اهي سڀ کان پهريان ڄاتل سڃاتل ماڻهو آهن، جيڪا دڙا ٺاهيا، جيتوڻيڪ آمريڪا ۾ اهڙا دڙا آهن جيڪي هن ثقافت کان اڳ هئا. اڊينا ماڻهو، هوپ ويل، هڪ طاقتور ماڻهن جو گروهه، جيڪو هڪ وسيع علائقي ۾ اوزارن ۽ سامان جو واپار ڪندو هو، ۾ شامل ٿي ويا. انهن دڙن جي تعمير جي اڊينا روايت کي جاري رکيو ۽ هوپ ويل ايڪسچينج سسٽم نالي هڪ واپاري نظام جي اڳواڻي ڪئي، جيڪو پنهنجي وڏي حد تائين موجوده ڏکڻ اوڀر کان ڍنڍ اونٽاريو جي ڪينيڊين پاسي تائين هليو.[10] 500ع تائين، هوپ ويلين وڏي مسيسپي ثقافت ۾ شامل ٿي چڪا هئا.
مسيسيپي قبيلن جو هڪ وسيع گروهه هو. انهن جو سڀ کان اهم شهر ڪاهوڪيا هو، جيڪو جديد ڏينهن جي سينٽ لوئس، مسوري جي ويجهو هو. 12 صدي ۾ پنهنجي عروج تي، شهر جي آبادي اندازاً 20,000 هئي، جيڪا ان وقت لنڊن جي آبادي کان وڏي هئي. سڄو شهر مونڪس مائونڊ جي چوڌاري مرڪز هو جيڪو 100 فوٽ (30 ميٽر) ڊگهو هو. ڪيهوڪيا، ان وقت جي ڪيترن ئي ٻين شهرن ۽ ڳوٺن وانگر، شڪار، چارا ڳولڻ، واپار ۽ زراعت تي منحصر هو، ۽ غلامن ۽ انساني قرباني سان هڪ طبقاتي نظام تيار ڪيو جيڪو ڏکڻ جي سماجن، جهڙوڪ مايا تهذيب کان متاثر هو.[6]
ڏکڻ اولهه ۾، اناسازي ماڻهو 900 قبل مسيح جي آس پاس پٿر ۽ اڊوب پيوبلوس ٺاهڻ شروع ڪيا.[11] اهي اپارٽمينٽ جهڙيون اڏاوتون اڪثر ڪري ٽڪرين جي منهن ۾ ٺهيل هيون، جيئن ميسا ورڊي ۾ ڪلف محل ۾ ڏٺو ويو آهي. ڪجهه شهرن جي سائيز ۾ وڌيا، جئين نيو ميڪسيڪو ۾ چاڪو نديءَ جي ڪناري پوئبلو بونيٽو سان گڏ، جنهن ۾ هڪ ڀيرو 800 ڪمرا هئا.[6]
اتر اولهه ۽ اتر اوڀر جا اصلوڪا
[سنواريو]
پئسفڪ اتر اولهه جا مقامي ماڻهو ممڪن طور تي سڀ کان وڌيڪ خالص اصلي آمريڪي هئا، جنهن ڪيترائي مختلف ثقافتي گروهه ۽ سياسي ادارا اتي ترقي ڪئي، پر انهن سڀني ڪجهه عقيدن، روايتن ۽ طريقن، جهڙوڪ سامن جي مرڪزيت هڪ وسيلن ۽ روحاني علامت جي طور تي، کي شيئر ڪيو. هن علائقي ۾ مستقل ڳوٺ 1,000 ق.م. جي شروعات ۾ ترقي ڪرڻ شروع ٿيا ۽ اهي برادريون پوٽلچ جي تحفي ڏيڻ واري دعوت سان ملهايون ويون.
اڄوڪي اپ اسٽيٽ نيو يارڪ ۾، ايروئيڪين 15هين صدي جي وچ ۾ قبائلي ماڻهن جي هڪ ڪنفيڊريسي ٺاهي، جنهن ۾ اونيدا، موهاڪ، اونونڊاگا، ڪييوگا ۽ سينيڪا شامل هئا.[12] [13] هر قبيلي جي 50 ساچيم سردارن جي هڪ گروپ ۾ نمائندگي ڪئي وئي هئي. اهو تجويز ڪيو ويو آهي ته انهن جي ثقافت آمريڪي حڪومت جي ترقي دوران سياسي سوچ ۾ حصو ورتو. ايروئڪي طاقتور هئا، ڪيترن ئي پاڙيسري قبيلن سان ۽ پوء يورپين سان جنگ ڪندا رهيا. جيئن جيئن انهن جو علائقو وڌندو ويو، ننڍڙن قبيلن کي وڌيڪ اولهه ڏانهن لڏپلاڻ تي مجبور ڪيو ويو، جن ۾ اوسيج، ڪاو، پونڪا ۽ اوماها ماڻهو شامل هئا.[14]
هوائي ٻيٽ جا مقامي
[سنواريو]هوائي ٻيٽ جي آبادڪاري جي صحيح تاريخ تي تڪرار آهي پر پهرين آبادڪاري گهڻو ڪري سال 940 ۽ 1130ع جي وچ ۾ ٿي هئي.[15] 1200ع جي آس پاس، تاهيتي ڳولا ڪندڙن علائقي کي ڳولي لڌو ۽ آباد ڪرڻ شروع ڪيو. اهو هوائي تهذيب جي عروج کي نشانو بڻايو، جيڪو 600 سال پوء انگريزن جي آمد تائين باقي دنيا کان گهڻو ڪري الڳ رهندو.[16][17][18] برطانوي ڳولا ڪندڙ جيمس ڪڪ جي اڳواڻي ۾ يورپي سال 1778ع ۾ هوائي ٻيٽن ۾ پهتا ۽ رابطي جي پنجن سالن اندر، يورپي فوجي ٽيڪنالاجي ڪاميهما اول کي ٻيٽ تي موجود گروهن جي اڪثريت کي فتح ڪرڻ ۾ مدد ڪئي، جنهن پهريون ڀيرو ٻيٽن کي متحد ڪندي، هوائي بادشاهت قائم ڪئي.[19]
پورٽو ريڪو
[سنواريو]پورٽو ريڪو جو ٻيٽ گهٽ ۾ گهٽ 4,000 سالن کان آباد آهي. اورٽورائيڊ ڪلچر سان شروع ڪندي، مقامي آبادي جي جاءِ وٺڻ يا جذب ڪرڻ لاءِ مقامي لڏپلاڻ جون لڳاتار نسلون آيون. 1000ع تائين اراواڪ ماڻهو ڏکڻ آمريڪا کان اينٽيلس ذريعي هتان پهتا؛ هي آبادگار 1493ع ۾ اسپيني ماڻهن کي منهن ڏيڻ لاءِ ٽائنو بڻجي ويا. يورپي رابطي وقت 30,000 ۽ 60,000 جي وچ ۾ مقامي آبادي جو امڪان آهي، جنهن جي اڳواڻي هڪ واحد سردار، ڪسيڪ ڪندو هو. نوآبادياتي عمل جي نتيجي ۾ سخت اينڪومينڊا سسٽم ۽ پراڻي دنيا جي بيمارين ۽ وبائي مرضن جي ڪري مقامي رهواسين جو خاتمو ٿيو. پورٽو ريڪو 1898ع ۾ آمريڪي الحاق تائين اسپين جو حصو رهيو.[20]
حوالا
[سنواريو]- ↑ .
2026-01-20
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ .
2026-01-20
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ .
2026-01-20
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ . 2021-09-21.
2026-01-20
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ "New Ideas About Human Migration From Asia To Americas". ScienceDaily. October 29, 2007. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 25, 2011 تي محفوظ ڪيل. March 12, 2011 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 Outline of American History.
- ↑ Chenault.
- ↑ Dumond, D. E. (1969). "Toward a Prehistory of the Na-Dene, with a General Comment on Population Movements among Nomadic Hunters". American Anthropologist 71 (5): 857–863. doi:. ISSN 0002-7294.
- ↑ Leer, Jeff; Hitch, Doug; Ritter, John (2001). Interior Tlingit Noun Dictionary: The Dialects Spoken by Tlingit Elders of Carcross and Teslin, Yukon, and Atlin, British Columbia. Whitehorse, Yukon Territory: Yukon Native Language Centre. ISBN 1-55242-227-5.
- ↑ "Hopewell". Ohio History Central. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 4, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 31, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Ancestral Pueblo culture". Encyclopædia Britannica. اصل نسخو مان April 29, 2015 تي محفوظ ڪيل. June 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Woods, Thomas E. (2007). 33 questions about American history you're not supposed to ask. Crown Forum. ص. 62. ISBN 978-0-307-34668-1. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 1, 2016 تي محفوظ ڪيل. December 31, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Wright, R. (2005). Stolen Continents: 500 Years of Conquest and Resistance in the Americas. Mariner Books. ISBN 978-0-618-49240-4.
- ↑ Burns, L. F. "Osage". Oklahoma Encyclopedia of History and Culture. اصل نسخو مان January 2, 2011 تي محفوظ ڪيل. November 29, 2010 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Dye, Thomas S. (2011). "A model-based age estimate for Polynesian colonization of Hawai'i". Archaeology in Oceania 46 (3): 130–138. doi:. ISSN 0728-4896. http://dx.doi.org/10.1002/j.1834-4453.2011.tb00107.x.
- ↑ Kirch, Patrick. "When Did the Polynesians Settle Hawai'i?".
- ↑ Conte, Eric; Anderson, Atholl (2003). "Radiocarbon Ages for Two Sites on Ua Huka, Marquesas". Asian Perspectives 42 (1): 155–160. doi:. ISSN 1535-8283. http://dx.doi.org/10.1353/asi.2003.0018.
- ↑ Anderson, Atholl; Leach, Helen; Smith, Ian; Walter, Richard (1994). "Reconsideration of the Marquesan sequence in East Polynesian prehistory, with particular reference to Hane (MUH1)". Archaeology in Oceania 29 (1): 29–52. doi:. ISSN 0728-4896. http://dx.doi.org/10.1002/arco.1994.29.1.29.
- ↑ Fitzpatrick (March 9, 2020). Early mapping of Hawaii. Routledge. ISBN 978-1-317-72652-4. OCLC 1151955837.
- ↑ Rouse, Irving (1992). The Tainos : Rise & Decline of the People Who Greeted Columbus. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-05181-6. OCLC 24469325.
ذريعا
[سنواريو]ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]
| وصفون وڪي لغت تان |
| ميڊيا وڪيميڊيا العام تان |
| خبري ڪهاڻيون وڪي خبرون تان |
| قول وڪي قول تان |
| ماخذي متن وڪي ماخذ تان |
| درسي ڪتاب وڪي بُڪس تان |
| سکيا جا وسيلا وڪيورسٽي تان |
- "Encyclopedia of American Studies".
- "US History map animation". Houston Institute for Culture. اصل نسخو مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 24, 2011 تي حاصل ڪيل.
- "Edsitement, History & Social Studies". National Endowment for the Humanities. اصل نسخو مان August 26, 2013 تي محفوظ ڪيل.
- "The Gilder Lehrman Institute of American History".
- "BackStory"., American history public radio show hosted by Ed Ayers, Brian Balogh, and Peter Onuf