آفريڪا جي ثقافت

آفريڪا جي ثقافت (Culture of Africa) انتهائي متنوع ۽ گهڻ رخي آهي؛ اها مختلف ملڪن ۽ اتان جي مختلف ماڻهن جي ميلاپ تي ٻڌل آهي، جيڪي آفريڪي کنڊ جي منفرد خصوصيتن ۽ وصفن جي عڪاسي ڪن ٿا.^[1] اها ثقافت انهن مختلف آبادين جو نتيجو آهي جيڪي آفريڪي کنڊ ۽ دنيا جي مختلف حصن ۾ آباد آفريڪي نسل جي ماڻهن (آفريڪي ڊائاسپورا) تي مشتمل آهن. عام طور تي، ثقافت جي وصف ان مجموعي حيثيت سان بيان ڪري سگهجي ٿي جنهن ۾ ماڻهن جي ڪنهن خاص گروهه سان لاڳاپيل منفرد خوبيون شامل هونديون آهن.^[2] انهن خوبين ۾ قانون، اخلاقي قدر، عقيدا، علم، فن، رسمون ۽ ان سماج جي فرد سان لاڳاپيل ٻيون خاصيتون شامل آهن.^[3] مختصر لفظن ۾، ثقافت ماڻهن جي ڪنهن گروهه جي زندگي گذارڻ جو طريقو آهي.

آفريڪا ۾ ڪيتريون ئي نسلي قوميتون موجود آهن، جن جون پنهنجون الڳ الڳ خاصيتون، جهڙوڪ ٻولي، کاڌا، سلام ڪرڻ جا طريقا، لباس، ناچ ۽ موسيقي آهن. تنهن هوندي به، آفريڪا جي مختلف علائقن ۾ ڪجهه نمايان ثقافتي پهلو مشترڪ آهن، جيڪي آفريڪي علائقائي ثقافتن کي هڪ ٻئي کان ۽ دنيا جي ٻين حصن کان الڳ سڃاڻپ ڏين ٿا. مثال طور، سماجي قدر، مذهب، اخلاقيات، سياسي قدر، معيشت ۽ جمالياتي قدر، سڀ آفريڪي ثقافتن جي تشڪيل ۾ اهم ڪردار ادا ڪن ٿا.^[4] آفريڪا ۾ ثقافتي اظهار جا بيشمار روپ موجود آهن؛ هتي نه رڳو مختلف ملڪن جي وچ ۾، پر هڪ ئي ملڪ جي اندر به وڏي پيماني تي ثقافتي تنوع (Cultural Diversity) ڏسڻ ۾ اچي ٿو.^[5] جيتوڻيڪ مختلف علائقن ۾ ثقافتون هڪ ٻئي کان تمام گهڻيون مختلف آهن، پر غور سان ڏسڻ تي انهن ۾ ڪيتريون ئي هڪجهڙايون به نظر اچن ٿيون؛^[6] مثال طور، انهن جا اخلاقي قدر، پنهنجي ثقافت سان محبت ۽ احترام، ۽ گڏوگڏ بزرگن توڙي اهم شخصيتن جهڙوڪ بادشاهن ۽ سردارن لاءِ گهرو احترام.^[7]

آفريڪا ٻين براعظمن تي اثر وڌو آهي ۽ پاڻ به انهن کان متاثر ٿيو آهي.^[8] ان جو مثال اها رضامندي آهي جنهن ذريعي اهي پنهنجي روايتي ۽ جامد ثقافت سان چنبڙي رهڻ بدران، مسلسل تبديل ٿيندڙ جديد دنيا سان هم آهنگ ٿيڻ جي ڪوشش ڪن ٿا. مغربي اثر هيٺ آيل ڪجهه ماڻهن، جيڪي آمريڪي ثقافت ۽ عيسائيت کان متاثر هئا، شروعات ۾ آفريڪي روايتي ثقافت کي رد ڪري ڇڏيو هو؛ پر آفريڪي قومپرستي جي وڌندڙ لهر سان گڏ، ثقافتي احياءُ (بحالي) جو عمل شروع ٿيو. اڪثر آفريڪي ملڪن جون حڪومتون قومي ناچ ۽ موسيقي جي گروهن، عجائب گهرن ۽ ڪجهه حد تائين فنڪارن ۽ ليکڪن جي حوصلا افزائي ڪن ٿيون.^[9]

آفريڪا جي ثقافتي ورثي جو 90 کان 95 سيڪڙو حصو آفريڪا کان ٻاهر وڏن عجائب گهرن ۾ موجود آهي.^[10] سڃاڻپ جي تعين ڪندڙ عنصرن بابت بي بي سي جي هڪ رپورٽ موجب، "برطانيا ۾ رهندڙ ڪاري آفريڪي يا ڪيريبين پس منظر رکندڙ 50 کان 60 سيڪڙو ماڻهن ان ڳالهه سان اتفاق ڪيو ته نسلي سڃاڻپ هڪ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي؛ اهو ڪنهن به ٻئي گروپ جي ڀيٽ ۾ سڀ کان وڌيڪ تناسب هو. ’ڪاري" (Black) کي صرف هڪ "سڃاڻپ" يا "نسل" طور ڏسڻ جو نظريو نه رڳو آباديءَ جي وچ ۾ موجود ثقافتي فرقن کي نظرانداز ڪري ٿو، پر اهو ان وسيع ۽ متنوع برادري جي اندر موجود بارڪين (nuances) کي به رد ڪري ٿو... جڏهن اسان آفريڪي ثقافت ۽ سڃاڻپ جي وضاحت ڪرڻ جي ڪوشش ڪريون ٿا، ته اسان کي اهو ذهن ۾ رکڻ گهرجي ته اسان هڪ وسيع نسلي گروهه جو جائزو وٺي رهيا آهيون جنهن ۾ مختلف ننڍيون برادريون شامل آهن، جيڪي پنهنجي ورثي ۽ ثقافت کي سادي ليبلن يا خانن ۾ قيد ڪرڻ جي سخت مخالف آهن.“^[11]

آفريقي ثقافتون، جن جي شروعات آفريڪا کنڊ ۾ ٿي،^[12] انهن ۾ ۽ "ڪاري ثقافت" (Black culture) جيڪا آمريڪا ۾ رهندڙ آفريڪي نسل جي ماڻهن ڪئي، جڏهن غلامي واري دور ۾ انهن کان سندن اصل آفريڪي ثقافت جو گهڻو حصو کسي ورتو ويو هو، ۾ ڪيترائي نمايان فرق آهن.^[13]

تاريخي جائزو

آفريقي فن ۽ دستڪاري

لوڪ روايتون ۽ مذهب

لباس

کاڌا

موسيقي

ٻوليون

رانديون

آفريقي ڊائسپورا

(ٻاهرين ملڪن ۾ آباد آفريقي):

وڌيڪ ڏسو

حوالا

وڌيڪ مطالعو

Finnegan, Ruth; Leiper, Thomas. Oral literature in Africa. Oxford: Clarendon Press, 1970.
Robert H. Milligan. The jungle folk of Africa. New York: Fleming H. Revell company, 1908.
---- The fetish folk of West Africa . New York: Fleming H. Revell company, 1912.
Klipple, May Augusta (1938). African Folk Tales with Foreign Analogues (Doctor of Philosophy). Indiana University.
Warren, Charles Preston (1950). Central African Folktales (Thesis). Indiana University.
Clarke, Kenneth Wendell (1958). A MOTIF-INDEX OF THE FOLKTALES OF CULTURE-AREA V: WEST AFRICA (Doctor of Philosophy). Indiana University.
Lambrecht, Winifred (1967). A Tale Type Index for Central Africa. University of California, Berkeley.
Arewa, Erastus Ojo. A classification of folktales of the northern East African cattle area by types. New York: Arno Press, 1980. ISBN 9780405133022.

ٻاهرين لنڪس

وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا آفريڪا جي ثقافت.

↑ "African Culture - Rich, diverse culture across the vast continent". www.victoriafalls-guide.net. 2023-07-13 تي حاصل ڪيل.
↑ Saigo, Heather (21 November 2023). "Characteristics of Culture | Overview & Examples". study.com. 13 July 2025 تي حاصل ڪيل.
↑ Burnett Tylor., Edward (1871). Primitive Culture. Cambridge University Press.
↑ Idang, Gabriel E (2015). "African culture and values". Phronimon 16. http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1561-40182015000200006.
↑ Diller, Jerry V. (2013-12-31). Cultural Diversity: A Primer for the Human Services (انگريزي ۾). Cengage Learning. ISBN 978-1-305-17753-6.
↑ Brittner, Thomas (21 November 2023). "African Ethnicity | Overview, Population & Tribes". study.com. 13 July 2025 تي حاصل ڪيل.
↑ Falola, Toyin (2003). The power of African cultures (English ۾). Rochester, NY: University of Rochester Press. ISBN 978-1-58046-139-9. OCLC 52341386.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (ڳنڍڻو)
↑ Gaye, Mamadou (1998). "Western Influences and Activities in Africa". Journal of Third World Studies 15 (1): 65–78. ISSN 8755-3449. https://www.jstor.org/stable/45197784.
↑ Berger, Peter L.; Huntington, Samuel P. (2002). Many Globalizations: Cultural Diversity in the Contemporary World (انگريزي ۾). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-516882-2.
↑ Nayeri, Farah (2018-11-21). "Museums in France Should Return African Treasures, Report Says". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. 2022-10-04 تي حاصل ڪيل.
↑ "BAME We're Not the Same: Black African". www.bbc.com (انگريزي ۾). 2023-03-08 تي حاصل ڪيل.^{[مئل ڳنڍڻو]}
↑ "The Los Angeles Times 07 Sep 1994, page Page 80". Newspapers.com (انگريزي ۾). 2023-06-21 تي حاصل ڪيل.
↑ "Southern Illinoisan 11 Apr 1993, page Page 11". Newspapers.com (انگريزي ۾). 2023-06-20 تي حاصل ڪيل.

[1] "African Culture - Rich, diverse culture across the vast continent". www.victoriafalls-guide.net. 2023-07-13 تي حاصل ڪيل.

[2] Saigo, Heather (21 November 2023). "Characteristics of Culture | Overview & Examples". study.com. 13 July 2025 تي حاصل ڪيل.

[3] Burnett Tylor., Edward (1871). Primitive Culture. Cambridge University Press.

[4] Idang, Gabriel E (2015). "African culture and values". Phronimon 16. http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1561-40182015000200006.

[5] Diller, Jerry V. (2013-12-31). Cultural Diversity: A Primer for the Human Services (انگريزي ۾). Cengage Learning. ISBN 978-1-305-17753-6.

[6] Brittner, Thomas (21 November 2023). "African Ethnicity | Overview, Population & Tribes". study.com. 13 July 2025 تي حاصل ڪيل.

[7] Falola, Toyin (2003). The power of African cultures (English ۾). Rochester, NY: University of Rochester Press. ISBN 978-1-58046-139-9. OCLC 52341386.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (ڳنڍڻو)

[8] Gaye, Mamadou (1998). "Western Influences and Activities in Africa". Journal of Third World Studies 15 (1): 65–78. ISSN 8755-3449. https://www.jstor.org/stable/45197784.

[9] Berger, Peter L.; Huntington, Samuel P. (2002). Many Globalizations: Cultural Diversity in the Contemporary World (انگريزي ۾). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-516882-2.

[10] Nayeri, Farah (2018-11-21). "Museums in France Should Return African Treasures, Report Says". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. 2022-10-04 تي حاصل ڪيل.

[11] "BAME We're Not the Same: Black African". www.bbc.com (انگريزي ۾). 2023-03-08 تي حاصل ڪيل.^{[مئل ڳنڍڻو]}

[:0-12] "The Los Angeles Times 07 Sep 1994, page Page 80". Newspapers.com (انگريزي ۾). 2023-06-21 تي حاصل ڪيل.

[:1-13] "Southern Illinoisan 11 Apr 1993, page Page 11". Newspapers.com (انگريزي ۾). 2023-06-20 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]