آفتاب ادب عرف ساهتيه جو سج
حڪيم فتح محمد سيوهاڻيءَ جو 1956ع ۾ ڇپيل ڪتاب، ’آفتاب ادب عرف ساهتيه جو سج‘، سنڌي ٻوليءَ ۾ هڪ اهم ۽ مستند ڪتاب ليکجي ٿو، جنهن ۾ ليکڪ علم عروض ۽ ڇند وديا کانسواءِ نثر نويسيءَ ۾ فصاحت ۽ بلاغت تي عمدي نموني سمجهاڻيون ڏنيون آهن. هيءُ ڪتاب سنڌي ادبي بورڊ ڇپايو آهي. هن ۾ 215 صفحا آهن ۽ قيمت سوا ٻه روپيا اٿس. ڪتاب ڪرائون سائيز ۾ پڪي جلد سان آهي. حڪيم صاحب اهو ڪتاب 24 ڊسمبر 1940ع ۾ لکي پورو ڪيو، پر اشاعت هيٺ 1956ع ۾ آيو.[1] آفتابِ ادب عرف ساهتيہ جو سيج (1956) حڪيم فتح محمد سيواڻي جو تصنيف ڪيل هڪ اهم سنڌي علمي ڪتاب آهي، جيڪو سنڌي ٻولي، علمِ عروض (ڇند/بحرون) ۽ علمِ بيان (بلاغت ۽ صنعتون) بابت جامع ۽ منظم جائزو پيش ڪري ٿو. هي ڪتاب ورهاڱي کان پوءِ واري دور ۾ سنڌي ادب ۽ لسانيات جي مطالعي لاءِ هڪ معتبر حوالو بڻيو[2].
مواد ۽ فڪري دائرو
[سنواريو]ڪتاب ۾ سنڌي ٻوليءَ جي بناوت، صرف و نحو، شاعريءَ جا وزن ۽ بحر، ۽ ادبي صنعتن تي ترتيبوار بحث ڪيو ويو آهي. حڪيم فتح محمد سيواڻي هن تصنيف ۾ روايتي گرامر ۽ ڪلاسيڪي ادبي نظريي جي بنياد تي مثالن سان وضاحت پيش ڪئي آهي، جنهن سبب هي ڪتاب شاگردن، استادن، شاعرن ۽ محققن لاءِ هڪ ڪارائتو رهنما بڻيو.
ادبي ۽ علمي اهميت
[سنواريو]آفتابِ ادب عرف ساهلا جو سيجو سنڌي ادبي تنقيد ۽ لساني تحقيق جي روايت کي اڳتي وڌائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. هي تصنيف ميرزا قليچ بيگ جهڙن اڳين عالمن جي ڪم سان فڪري تسلسل قائم ڪري ٿي—جنهن کي پاڻ به سنڌي ادب جو “آفتابِ ادب” چيو ويندو آهي. ڪتاب سنڌي ٻوليءَ جي ارتقا، ان جي فصاحت ۽ بلاغت کي نمايان ڪندي، سنڌي کي هڪ سگهاري ۽ پختي ادبي ٻولي طور اجاگر ڪري ٿو.
حوالا
[سنواريو]- ↑ آفتاب ادب عرف ساهتيه جو سج : (Sindhianaسنڌيانا)
- ↑ A DICTIONARY OF SINDHI : Jt. LITERATURE MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:1