مواد ڏانھن هلو

آرڪنساس

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
آرڪنساس رياست
State of Arkansas

Flag of آرڪنساس
{{{coat_alt}}}
جھنڊو مهر
Projection of North America with the United States in green
The United States and its territories
ارڪنساس جي رياست ڳاڙهي رنگ سان آمريڪا جي گڏيل رياستن جي نقشي ۾ ڏيکاريل
گادي جو هنڌلٽل راڪ
سڀ کان وڏو شهرلٽل راڪ
دفتري ٻوليونانگريزي
مقامي آباديارڪنسن، ارڪنساير، ارڪنائيٽ
حڪومت
• گورنر
آسا ھچنسن
• ليفٽيننٽ گورنر
ٽم گفن
• وفاقي سينيٽر
جان بوزمين (ريپبليڪن)
ٽام ڪاٽن (ريپبليڪن)
• امريڪي ڪانگريس جا ميمبر
4
مقننه ارڪنساس جنرل اسيمبلي
ارڪنساس جي سينيٽ
ارڪنساس جو نمائندن جو ايوان
• امريڪي يونين جي وفاق ۾ شامل ٿيو
15 جون، 1836ع
• پکيڙ
1,37,733 ڪلوميٽر
• سڀني رياستن جي پکيڙ ۾ درجو
19هون
• پاڻي (%)
2.09 سيڪڙو
آبادي
• 2016 مردم شماري
3,004,279 (آمريڪي رياستن ۾ 33 نمبر)
•  گھاٽائي
21.8/km2 (56.5/sq mi) (رياستن ۾ 27 نمبر)
تاریخ جو نمونوMM/DD/YYYY
ڊرائيونگ جو پاسوساڄو پاسو [e]
انٽرنيٽ ڊومين.us   .gov   .mil   .edu
ارڪنساس جون رياستي علامتون
ارڪنساس جو جھنڊو
ارڪنساس جي مھر
زندہ علامتون
پکيموڪنگ برڊ
پوپٽڊيانا فريٽيلري
گلايپل بلاسم
جيتماکيء جي مک
مئملاڇي پڇ وارو هرڻ
وڻصنوبر
بي جان علامتون
مشروبکير
رقصاسڪوائر ڊانس
کاڌوپيڪئن
قيمتي پٿرهيرو (diamond)
معدنياتڪوارٽرز
جبلباڪسائيٽ
ڀومياسٽٽگارڊ
گيت"ارڪنساس"
ٻيوگلابي ٽماٽا (رياست جو ميوو ۽ ڀاڄي)
State route marker
ارڪنساس state route marker
State quarter
ارڪنساس quarter dollar coin
Released in 2003ع
Lists of United States state symbols

آرڪنساس (Arkansas؛ /ˈɑrkənsɔː/) آمريڪا جي ڏاکڻي مرڪزي علائقي ۾،[1] اولهه-ڏکڻ ۾ هڪ خشڪي سان گهيريل رياست آهي.[2] رياست جي حدون اتر ۾ مسوري رياست، اوڀر ۾ ٽينيسي ۽ مسيسپي رياستن، ڏکڻ ۾ لوزيانا رياست، ڏکڻ اولهه ۾ ٽيڪساس ۽ اولهه ۾ اوڪلاهوما رياست سان آهن. رياست جو نالو اوسئج ٻولي مان، ڪوپاو ماڻهو ۽ انهن جي مائٽن، جي حوالي سان آهي.[3] رياست جي متنوع جاگرافي، اوزارڪ جي جبل وارن علائقن ۽ اوچيتا جبل، جيڪا آمريڪا جي اندروني هاءِ لينڊز کي ٺاهيندا آهن، کان وٺي ڏکڻ ۾، گهاٽي ٻيلن واري زمين، جن کي آرڪنساس ٽمبرلينڊز جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، کان اوڀر جي مسيسپي ندي ۽ آرڪنساس ڊيلٽا سان گڏ هيٺاهين علائقن تائين آهي. آمريڪي رياستن ۾ ھي رياست پکيڙ ۾ 29هين ۽ آبادي ۾ 33هين نمبر تي آهي. ھن رياست جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شھر لٽل راڪ آهي.

اڳ ۾ فرينچ لوزيانا ۽ "لوزيانا خريداري" جو حصو، آرڪنساس جو علائقو، 15 جون، 1836ع تي يونين ۾ 25 هين رياست طور شامل ٿيو.[4] ڊيلٽا جو گهڻو حصو ڪپهه جي پوک لاءِ ترقي ڪئي وئي هئي. ۽ اتي زميندار گهڻو ڪري غلام آفريقي آمريڪن جي مزدورن تي منحصر هئا. 1861 ۾. آرڪنساس آمريڪا کان الڳ ٿي ويو ۽ آمريڪا جي ڪنفيڊريٽ رياستن ۾ شامل ٿيو (آمريڪي گهرو ويڙهه دوران). 1868 ۾ يونين ۾ واپس اچڻ تي. آرڪنساس معاشي طور تي نقصان برداشت ڪندو رهيو (وڏي پيماني تي پوک جي معيشت تي ان جي گهڻي انحصار جي ڪري). ڪپهه معروف ڪموڊٽي فصل رهي. ۽ ڪپهه جي مارڪيٽ ۾ گهٽتائي آئي. ڇاڪاڻ ته هارين ۽ ڪاروباري ماڻهن متنوع نه ٿيا. ۽ صنعتي سيڙپڪاري گهٽ هئي. رياست معاشي موقعن ۾ پوئتي پئجي وئي. 19 صدي جي آخر ۾. رياست مختلف جم ڪرو قانون قائم ڪيا (آفريقي-آمريڪي آبادي کي حق کان محروم ڪرڻ ۽ الڳ ڪرڻ لاءِ). آرڪنساس جي سياست تي گورا مفاد حاوي هئا (آفريقي آمريڪن جي حق کان محرومي سان. ۽ قانون ساز اداري کي ٻيهر حصو ڏيڻ کان انڪار. صرف وفاقي قانون سازي جي منظور ٿيڻ کان پوءِ. ۽ وڌيڪ آفريقي آمريڪي ووٽ ڏيڻ جي قابل هئا. 1950 ۽ 1960 جي ڏهاڪي جي شهري حقن جي تحريڪ دوران.

نالي جو بڻ بنياد

[سنواريو]

آرڪنساس نالو شروعاتي طور آرڪنساس درياهه لاءِ استعمال ٿيندو هو. اهو فرانسيسي اصطلاح آرڪنساس مان نڪتل آهي، جيڪو اڪانسا akansa جي سندن نقلِ حرفي جو جمعي لفظ هو؛ اڪانسا akansa الغونڪوي اصطلاح هو، جيڪو ڪواپا ماڻهن لاءِ استعمال ٿيندو هو،[5] جنهن جو ترجمو غالباً "ڏکڻ هوا جا ماڻهو" ڪيو وڃي ٿو.[6][7] اهي ڌيگيها سيوئن ٻولي ڳالهائيندڙ ماڻهو هئا، جيڪي لڳ ڀڳ 13هين صديءَ ۾ آرڪنساس ۾ آباد ٿيا. ڪانسا غالباً ڪينساس لاءِ پڻ بنيادي لفظ آهي، جنهن جو نالو لاڳاپيل ڪا قوم جي نالي پٺيان رکيو ويو.[5]

هن نالي جو اُچار ۽ هجي ڪيترن ئي طريقن سان ڪئي وئي آهي.[lower-alpha 1] 1881ع ۾ رياستي قانونساز اداري آرڪنساس جو سرڪاري اُچار اهڙو مقرر ڪيو، جنهن ۾ آخري "s" خاموش هجي، جيئن فرانسيسي ۾ ٿيندو آهي. اُچار جي مسئلي تي رياست جي ٻن سينيٽرن وچ ۾ تڪرار پيدا ٿيو هو. هڪ آرڪينسا /ˈɑrkənsɔː/ (ar-KƏN-saw) جي حمايت ڪندو هو، ۽ ٻيو ارڪانزاس /ɑrˈkænzəs/ (ar-KAN-zəs) جي.[lower-alpha 1] بهرحال، قانونساز اداري جو ٺهراءُ پاڻ به رياست جي نالي جي عام جنرل آمريڪن اُچار /ˈɑrkənsɔː/ سان مطابقت نٿو رکي، ڇاڪاڻ⁠تہ ٻيو "a" گهٽجي ۽ بي زور ٿي شوا طور اُچارجي ٿو، جڏهن⁠تہ پهريون ۽ آخري "a" يا ته [ɑ] (کليل پٺيون اڻ گول سر) ۽ [ɔ] (کليل-وچيون پٺيون گول سر) طور اُچاريا وڃن ٿا يا ڪاٽ-ڪاٽ ضم ٿيڻ سان ٻئي [ɑ] وانگر اُچاريا وڃن ٿا؛ ٻئي طرف، اطالوي ٻولي ۾ حرف علت "a" جو "اطالوي آواز" کليل مرڪزي اڻ گول سر ([ä]) طور نقل ڪيو وڃي ٿو.

2007ع ۾ رياستي قانونساز اداري هڪ غير پابند ٺهراءُ پاس ڪيو، جنهن ۾ اعلان ڪيو ويو ته رياست جي نالي جي مالڪانه صورت Arkansas's آهي، جنهن جي پيروي رياستي حڪومت وڌندڙ نموني ڪرڻ لڳي آهي.[9][10]

تاريخ

[سنواريو]

شروعاتي تاريخ

[سنواريو]
چبوتري نما دڙا ووڊلينڊ دور ۽ مسيسيپيائي ثقافت جي دورن ۾ وڏي پيماني تي تعمير ڪيا ويندا هئا.

اتر آمريڪا ۾ يورپي آبادڪاري کان اڳ، آرڪنساس هزارين سالن تائين مقامي آمريڪي قومن جو گهر هو. ڪيڊو، اوسيج قوم ۽ ڪواپا ماڻهن جو يورپي ڳولا ڪندڙن سان واسطو پيو. انهن يورپين مان سڀ کان پهريون اسپيني ڳولا ڪندڙ هرناندو ڊي سوٽو هو، جيڪو 1541ع ۾ مسيسيپي درياهه پار ڪري مرڪزي آرڪنساس ۽ اوزارڪ جبل مان گذريو. هن کي اتي ڪا اهڙي شيءِ نه ملي جنهن کي هو قيمتي سمجهي، ۽ سڄي سفر دوران مقامي ماڻهن جي مزاحمت کي منهن ڏيڻو پيس. آخرڪار هو ۽ سندس ساٿي واپس مسيسيپي درياهه ڏانهن موٽيا، جتي ڊي سوٽو بيمار ٿي پيو. پنهنجي موت واري بستري تان هن پنهنجن ماڻهن کي حڪم ڏنو ته ويجهي ڳوٺ انيلڪو جي سڀني مردن کي قتل ڪيو وڃي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس ڊپ هو ته اهي مسيسيپي درياهه جي ڪناري واري طاقتور رياست ڪوئگوالٽام سان گڏجي سازش ڪري رهيا هئا. سندس ماڻهن حڪم تي عمل ڪيو، پر صرف مردن تائين محدود نه رهيا، بلڪه چيو وڃي ٿو ته عورتن ۽ ٻارن کي به قتل ڪيو ويو.

ڊي سوٽو ايندڙ ڏينهن، مئي 1542ع ۾، اڄوڪي ميڪ آرٿر، آرڪنساس جي ڀرپاسي واري علائقي ۾ وفات ڪري ويو. سندس لاش کي واري سان ڳرو ڪري رات جي اونداهيءَ ۾ سندس ماڻهن مسيسيپي درياهه ۾ دفن ڪيو. ڊي سوٽو مقامي ماڻهن کي اهو يقين ڏيارڻ جي ڪوشش ڪئي هئي ته هو هڪ امر ديوتا، سج جو پٽ آهي، جيئن ناراض مقامي آمريڪين جي حملي کان پنهنجي ڪمزور ۽ ٿڪل فوج کي بچائي سگهي. هن چال کي جاري رکڻ لاءِ سندس ماڻهن مقامي ماڻهن کي ٻڌايو ته ڊي سوٽو آسمان ڏانهن هليو ويو آهي. سندس وصيت ۾ سندس وفات وقت "چار هندستاني غلام، ٽي گهوڙا ۽ 700 سوئر" درج هئا، جيڪي نيلام ڪيا ويا. بک وگهي حال ماڻهو، جيڪي مقامي ماڻهن کان ڦريل مڪئي تي گذارو ڪري رهيا هئا، فوراً سوئر ڪهڻ شروع ڪيا، ۽ پوءِ اڳوڻي ايڊ ڊي ڪيمپ موسڪوسو جي اڳواڻي ۾ زميني رستي ميڪسيڪو واپس وڃڻ جي ڪوشش ڪئي. اهي ٽيڪساس تائين پهتا، جتي اهڙو علائقو مليو جيڪو مڪئي جي پوک لاءِ تمام خشڪ ۽ مقامي آبادي ايتري گهٽ هئي جو هو ڦرلٽ ذريعي خوراڪ حاصل نه ڪري سگهيا. نتيجي ۾ مهم فوراً واپس آرڪنساس موٽي آئي. ننڍين ٻيڙين جو هڪ ٻيڙو تيار ڪرڻ کان پوءِ، اهي مسيسيپي درياهه وسيلي هيٺ لهي آخرڪار پاڻيءَ جي رستي ميڪسيڪو پهتا.[11][12]

بعد وارن ڳولا ڪندڙن ۾ فرانسيسي جاڪ مارڪيٽ ۽ لوئي جوليئي 1673ع ۾، ۽ فرانسيسي روبير لا سال ۽ آنري ڊي ٽونٽي 1681ع ۾ شامل هئا.[13][14] ٽونٽي 1686ع ۾ ڪواپا ڳوٺ وٽ آرڪنساس پوسٽ قائم ڪئي، جيڪا هن علائقي ۾ پهرين يورپي آبادي بڻجي.[15] رياست ۾ پهتل ابتدائي اسپيني يا فرانسيسي ڳولا ڪندڙن ان کي اهو نالو ڏنو، جيڪو غالباً ايلينوئي ٻولي ۾ ڪواپا ماڻهن لاءِ استعمال ٿيندڙ نالي جي صوتياتي هجي هو، جيڪي سندن هيٺئين وهڪري واري علائقي ۾ رهندا هئا.[16][lower-alpha 1]

آرڪنساس نالي جو اُچار ۽ هجي مختلف طريقن سان ڪئي ويندي رهي آهي. هي علائقو 4 جولاءِ 1819ع تي آرڪنساءُ علائقو طور منظم ڪيو ويو، ۽ 15 جون 1836ع تي آمريڪا ۾ آرڪنساس رياست طور شامل ڪيو ويو. تاريخي طور هن نالي جو اُچار /ˈɑrkənsɔː/، /ɑrˈkænzəs/ ۽ ٻين ڪيترن ئي صورتن ۾ ٿيندو رهيو آهي. تاريخي ۽ موجوده دور ۾ آرڪنساس جا رهواسي پاڻ کي "آرڪنسنز" يا "آرڪنسائرز" سڏيندا آهن. 1881ع ۾ آرڪنساس جنرل اسيمبلي آرڪنساس ڪوڊ 1-4-105 (سرڪاري متن) منظور ڪيو:

جڏهن ته، اسان جي رياست جي نالي جي اُچار بابت مونجهارو پيدا ٿي ويو آهي، ۽ اهو ضروري سمجهيو ويو آهي ته سرڪاري زباني ڪارروائين ۾ استعمال لاءِ صحيح اُچار مقرر ڪيو وڃي.

۽، جڏهن ته، هن معاملي جي رياستي تاريخي سوسائٽي ۽ لٽل راڪ جي ايڪليڪٽڪ سوسائٽي مڪمل جاچ ڪئي آهي، ۽ تاريخ ۽ ابتدائي آمريڪي آبادڪارن جي استعمال جي بنياد تي صحيح اُچار تي اتفاق ڪيو آهي.

تنهنڪري جنرل اسيمبلي جي ٻنهي ايوانن طرفان اهو ٺهراءُ ڪيو وڃي ٿو ته هن اداري جي راءِ ۾ رياست جي نالي جو واحد صحيح اُچار اهو آهي، جيڪو فرانسيسين کي مقامي هندستانين کان مليو ۽ فرانسيسي لفظ ۾ ان آواز مطابق لکيو ويو. اهو ٽي (3) پدن ۾ اُچاريو وڃي، آخري "s" خاموش هجي، هر پد ۾ "a" جو آواز اطالوي هجي، ۽ زور پهرئين ۽ آخري پد تي هجي. ٻئي پد تي زور ڏيڻ، "a" کي "man" واري آواز سان اُچارڻ، ۽ آخري "s" کي ظاهر ڪرڻ واري اُچار کي نئين روايت سمجهي ان کان پاسو ڪيو وڃي.

ڪينساس رياست جا شهري اڪثر آرڪنساس درياهه جو اُچار /ɑrˈkænz[unsupported input]/ ڪندا آهن، جيڪو سندن پنهنجي رياست جي نالي جي عام اُچار سان ملي ٿو.

فر جي واپار ڪندڙن جهڙا آبادڪار 18هين صديءَ جي شروعات ۾ آرڪنساس پهتا. انهن آرڪنساس پوسٽ کي پنهنجي بنيادي مرڪز ۽ واپاري مرڪز طور استعمال ڪيو.[15] نوآبادياتي دور ۾ ستن سالن جي جنگ کان پوءِ آرڪنساس تي فرانس ۽ اسپين جي وچ ۾ بار بار قبضي جي تبديلي ٿيندي رهي، جيتوڻيڪ ٻنهي مان ڪنهن به آرڪنساس پوسٽ جهڙي پري واري آبادي ۾ گهڻي دلچسپي نه ڏيکاري.[17]

اپريل 1783ع ۾ آرڪنساس ۾ آمريڪي انقلابي جنگ جي دوران پنهنجي قسم جي واحد جنگ ٿي، جڏهن برطانوي ڪپتان جيمس ڪولبرٽ چاڪٽا ۽ چڪاسا ماڻهن جي مدد سان آرڪنساس پوسٽ جو مختصر گهيرو ڪيو.[18]

خريداري ۽ رياست بڻجڻ

[سنواريو]
آرڪنساس علائقو جو نقشو

نيپولين بوناپارٽ 1803ع ۾ فرانسيسي لوزيانا، جنهن ۾ سڄو آرڪنساس پڻ شامل هو، آمريڪا کي وڪرو ڪيو. هي سودو اڄ لوزيانا جي خريداري جي نالي سان مشهور آهي. فرانسيسي فوجي آرڪنساس پوسٽ ۾ فوجي ڇانوڻي طور موجود رهيا. هن خريداري کان پوءِ آبادڪارن ۽ مقامي آمريڪي ماڻهن جي وچ ۾ موجود نسبتاً متوازن لاڳاپا سڄي سرحدي علائقي ۾، جنهن ۾ آرڪنساس پڻ شامل هو، تبديل ٿيڻ لڳا.[19] ميزوري ٺاهه تحت علائقي ۾ غلامي جي اجازت بابت تڪرار کان پوءِ، آرڪنساس علائقو 4 جولاءِ 1819ع تي قائم ڪيو ويو.[lower-alpha 1] آرڪنساس ۾ غلامن جي تدريجي آزادي بابت تجويز صرف هڪ ووٽ جي فرق سان رد ٿي وئي، جڏهن آمريڪي ايوانِ نمائندگان جو اسپيڪر هينري ڪلي فيصلائتو ووٽ ڏنو، جنهن سبب آرڪنساس کي غلامي واري علائقي طور منظم ڪرڻ جي اجازت ملي.[20]

غلامي آرڪنساس ۾ هڪ اهم تڪراري مسئلو بڻجي وئي، جنهن رياست اندر جاگرافيائي ورهاست پيدا ڪئي جيڪا ڪيترن ئي ڏهاڪن تائين برقرار رهي. ڏکڻ اوڀر آرڪنساس ۾ ڪپهه جي زمينداري معيشت جا مالڪ ۽ هلائيندڙ غلامي جا پڪا حامي هئا، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن جي نظر ۾ غلام مزدوري سندن نقد فصلن جي پوک ۽ لاباري لاءِ بهترين يا واحد معاشي طور ڪارائتو طريقو هو.[21] ان جي ابتڙ، اتر اولهه آرڪنساس جو "جبلستاني علائقو" ڪپهه پوکي نه سگهندو هو ۽ اتي جي معيشت محدود مالي وسيلن واري خودڪفيل زراعت تي ٻڌل هئي.[22]

آرڪنساس جي رياست بڻجڻ جي 100هين سالگرهه جي ياد ۾ جاري ڪيل ٽپال ٽڪيٽ، جيڪا 15 جون 1936ع تي جاري ڪئي وئي. وچ ۾ پراڻو رياستي ايوان، کاٻي پاسي آرڪنساس پوسٽ جو قلعو، ۽ ساڄي پاسي موجوده رياستي ڪيپيٽول عمارت ڏيکاريل آهي.[23]

جڏهن يورپي نسل جا آمريڪي اوڀر سامونڊي ڪناري ۽ وچ اولهه ۾ آباد ٿيندا ويا، تڏهن 1830ع واري ڏهاڪي دوران آمريڪي حڪومت ڪيترين ئي مقامي آمريڪي قبيلن کي زبردستي آرڪنساس مان ڪڍي هندستاني علائقو ڏانهن، جيڪو مسيسيپي درياهه جي اولهه ۾ هو، منتقل ڪيو.

مقامي آمريڪي ماڻهن جي وڌيڪ بي دخليون علائقائي دور ۾ تيزيءَ سان جاري رهيون، ۽ 1833ع تائين ڪواپا ماڻهن جي آخري بي دخلي مڪمل ٿي، جڏهن کين هندستاني علائقي ڏانهن ڌڪي موڪليو ويو.[24] علائقائي دور دوران 1821ع ۾ گاديءَ جو هنڌ آرڪنساس پوسٽ مان لٽل راڪ منتقل ڪيو ويو.[25]

جڏهن آرڪنساس رياست بڻجڻ لاءِ درخواست ڏني ته غلامي جو مسئلو ٻيهر واشنگٽن، ڊي. سي. ۾ اٿاريو ويو. آخرڪار ڪانگريس 25 ڪلاڪن جي اجلاس کان پوءِ آرڪنساس جو آئين منظور ڪيو، ۽ 15 جون 1836ع تي آرڪنساس کي آمريڪا جي 25هين رياست ۽ 13هين غلام رياست طور يونين ۾ شامل ڪيو. ان وقت ان جي آبادي لڳ ڀڳ 60,000 هئي.[26] آرڪنساس کي پنهنجي نئين رياستي حڪومت هلائڻ لاءِ ٽيڪسن جي وصولي ۾ ڏکيائين کي منهن ڏيڻو پيو، ۽ اها صورتحال هولفورڊ بانڊز سان لاڳاپيل رياستي بينڪنگ اسڪينڊل ۽ پوءِ 1837ع جي مالي بحران سبب وڌيڪ خراب ٿي وئي.

گهرو ويڙهه ۽ ٻيهر تعمير

[سنواريو]
ليڪپورٽ پلانٽيشن، جيڪا ت. 1859 ۾ تعمير ڪئي وئي.

آمريڪي گهرو ويڙهه کان اڳ واري دور ۾، ڏکڻ اوڀر آرڪنساس جي غلامن تي ٻڌل زرعي معيشت تيزيءَ سان ترقي ڪئي. 1860ع ۾ آمريڪي گهرو ويڙهه جي شروعات کان ٿورو اڳ، غلام بڻايل آفريقي نژاد آمريڪين جو انگ 111,115 هو، جيڪو رياست جي ڪل آباديءَ جو 25 سيڪڙو کان وڌيڪ هو.[27] ڪپهه جي زراعت تي ٻڌل جاگيرداري نظام ترقي ڪئي، جنهن جنگ کان پوءِ به رياست ۽ علائقي کي ڪيترن ئي ڏهاڪن تائين قومي ترقيءَ کان پوئتي رکيو.[28] ڏکڻ اوڀر آرڪنساس جي زميندارن وٽ گڏ ٿيل دولت اتر اولهه ۽ ڏکڻ اوڀر جي وچ ۾ سياسي اختلافن جو سبب بڻي.[29]

ڪيترائي سياستدان دي فيملي (آرڪنساس سياست) مان چونڊجي آيا، جيڪا گهرو ويڙهه کان اڳ واري آرڪنساس ۾ ڊيموڪريٽڪ پارٽي جي سڀ کان بااثر سياسي قوت هئي. گهڻا رهواسي گهرو ويڙهه کان بچڻ چاهيندا هئا. جڏهن 1861ع جي شروعات ۾ خليجي رياستن علحدگي اختيار ڪئي، تڏهن آرڪنساس جي علحدگي بابت فيصلو ڪرڻ لاءِ سڏايل ڪنوينشن جي نمائندن اهو سوال آگسٽ ۾ ٿيندڙ عوامي راءِ شماريءَ لاءِ ووٽرن ڏانهن موٽائي ڇڏيو.[29] آرڪنساس ان وقت تائين يونين کان جدا نه ٿيو، جيستائين ابراهم لنڪن آرڪنساس کان فوجون فورٽ سمٽر ڏانهن موڪلڻ جو مطالبو نه ڪيو ته جيئن اتي ٿيندڙ بغاوت کي دٻائي سگهجي، ۽ گورنر هينري ريڪٽر انڪار ڪري ڇڏيو. 6 مئي تي، رياستي ڪنوينشن جا ميمبر، جن کي ڪنوينشن جي صدر ٻيهر طلب ڪيو هو، يونين جي رڪنيت ختم ڪرڻ ۽ آمريڪا جون گڏيل ڪنفيڊريٽ رياستون ۾ شامل ٿيڻ جي حق ۾ ووٽ ڏنو.[29]

پي رِج جي جنگ واري هنڌ تي توپون

آرڪنساس ڪنفيڊريٽ قوتن لاءِ انتهائي اهم حيثيت رکندو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو مسيسيپي درياهه ۽ آس پاس جي ڏاکڻين رياستن تي ڪنٽرول برقرار رکندو هو. ميزوري جي سرحد جي بلڪل ويجهو ٿيل خونريز ولسنز ڪريڪ جي جنگ ڪيترن ئي آرڪنساس وارن کي حيران ڪري ڇڏيو، جيڪي سمجهندا هئا ته جنگ جلدي ۽ ڏکڻ جي فيصلاڪن فتح سان ختم ٿيندي. جنگ جي شروعاتي معرڪا اتر اولهه آرڪنساس ۾ ٿيا، جن ۾ ڪين هِل جي جنگ، پي رِج جي جنگ ۽ پريئري گروو جي جنگ شامل هيون. يونين جي جنرل سيميوئل ريان ڪرٽس 1862ع ۾ رياست مان گذري هيلينا تائين پهچي ويو. ايندڙ سال لٽل راڪ تي قبضو ڪيو ويو. ان کان پوءِ ڪنفيڊريٽ رياستي حڪومت پنهنجي گاديءَ جو هنڌ هاٽ اسپرنگس منتقل ڪيو، ۽ پوءِ 1863ع کان 1865ع تائين، باقي جنگ دوران، واشنگٽن منتقل ڪيو. سڄي رياست ۾ گوريلا جنگ جاري رهي، جنهن ٻهراڙيءَ کي تباهه ڪيو ۽ شهرن کي سخت نقصان پهچايو.[30] فوجي ڀرتي، ڳرن ٽيڪسن ۽ فوجي حڪومت جهڙن قدمن جي لاڳو ٿيڻ کان پوءِ ڪنفيڊريٽ مقصد لاءِ عوامي حمايت آهستي آهستي گهٽجڻ لڳي.

فوجي ٻيهر تعمير واري ايڪٽ تحت، جڏهن رياستي قانونساز اداري چوڏهين آئيني ترميم قبول ڪئي، تڏهن ڪانگريس جون 1868ع ۾ آرڪنساس کي ٻيهر يونين ۾ شامل ٿيل قرار ڏنو. ريپبلڪن پارٽيءَ جي اڪثريت واري ٻيهر تعمير واري قانونساز اداري شهري حقن کي وڌايو، جنهن ۾ نسل جي فرق کان سواءِ سڀني مردن کي ووٽ ڏيڻ جو حق ڏيڻ ۽ ڏکڻ جي پهرين جامع، رياستي خرچ تي هلندڙ سرڪاري تعليمي نظام جو قيام شامل هو. انهن ڪنوينشنن ۽ حڪومتن بنيادي ڍانچي ۽ سماجي ڀلائي جي وسيع منصوبن سان گڏ اهي سڌارا لاڳو ڪيا، جڏهن⁠تہ اڳوڻن ڪنفيڊريٽ عملدارن کي عارضي طور سياسي حقن کان محروم ڪيو ويو. جلد ئي رياست ريڊيڪل ريپبلڪن ۽ يونين نوازن جي قبضي ۾ اچي وئي، ۽ گورنر پاول ڪليٽن جي اڳواڻيءَ ۾ اهڙو دور شروع ٿيو، جنهن ۾ وڏي سياسي ۽ سماجي اٿل پٿل ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪنفيڊريٽ حامين ۽ ڪو ڪلڪس ڪلان نئين سڌارن، خاص طور آفريقي نژاد آمريڪين جي ووٽ جي حق، جي سخت مخالفت ڪئي.

ٻيهر تعمير جي پڄاڻي ۽ اوڻيهين صديءَ جو آخري دور

[سنواريو]

1874ع ۾ بروڪس-بيڪسٽر جنگ، جيڪا آمريڪا جي ريپبلڪن پارٽي جي مختلف ڌڙن وچ ۾ سياسي تڪرار هئي، لٽل راڪ ۽ رياستي گورنري کي سخت لوڏي ڇڏيو. هي تڪرار تڏهن ختم ٿيو جڏهن صدر يوليسس ايس. گرانٽ جوزف بروڪس کي پنهنجي هٿياربند حامين کي منتشر ڪرڻ جو حڪم ڏنو.[31]

بروڪس-بيڪسٽر جنگ کان پوءِ نئين رياستي آئين جي توثيق ڪئي وئي، جنهن اڳوڻن ڪنفيڊريٽ حامين جا سياسي حق بحال ڪيا ۽ عملي طور تي ٻيهر تعمير واري دور جو خاتمو آندو.

1881ع ۾ آرڪنساس جي رياستي قانونساز اداري هڪ قانون منظور ڪيو، جنهن ذريعي رياست جي نالي جي سرڪاري اچار کي اختيار ڪيو ويو، ته جيئن ان بابت هلندڙ تڪرار ختم ڪري سگهجي. (هيٺ "قانون ۽ حڪومت" وارو حصو ڏسو.)

ٻيهر تعمير واري دور کان پوءِ، رياست ۾ وڌيڪ مهاجر ۽ لڏپلاڻ ڪندڙ مزدور اچڻ لڳا. ترقي ڪندڙ ڊيلٽا واري علائقي ۾ زرعي مزدوري لاءِ چيني، اطالوي ۽ شامي مرد ڀرتي ڪيا ويا. انهن مان ڪنهن به قوم گهڻي عرصي تائين زرعي مزدوري نه ڪئي. خاص طور چيني ماڻهو جلد ئي ڊيلٽا جي شهرن ۾ ننڍا واپاري بڻجي ويا. ڪيترائي چيني ننڍن شهرن ۾ ايترا ڪامياب واپاري بڻيا جو هو پنهنجن ٻارن کي ڪاليجن ۾ تعليم ڏياري سگهيا.[32]

ريلوي لائينن جي تعمير سبب وڌيڪ هارين کي پنهنجون شيون مارڪيٽن تائين پهچائڻ جو موقعو مليو. ان سان گڏ رياست جي مختلف علائقن، خاص طور اوزارڪس، ۾ نئين ترقي ٿي، جتي ڪجهه هنڌن کي تفريحي مرڪزن طور ترقي ڏني وئي. مثال طور اوڻيهين صديءَ جي آخري سالن ۾ يوريڪا اسپرنگس، جيڪو ڪيرول ڪائونٽي ۾ واقع آهي، جي آبادي 10,000 ماڻهن تائين پهچي وئي. اهو تيزيءَ سان سياحتي مرڪز بڻجي ويو ۽ رياست جو چوٿون وڏو شهر بڻجي ويو. اتي قدرتي گرم چشمن جي چوڌاري نوان، خوبصورت تفريحي هوٽل ۽ صحت افزا غسل خانا تعمير ڪيا ويا، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن چشمن کي صحت لاءِ فائديمند سمجهيو ويندو هو. شهر جون دلچسپيون گهوڙن جي ڊوڙ ۽ ٻين وندرن تي مشتمل هيون. اهو مختلف سماجي طبقن جي ماڻهن کي پاڻ ڏانهن ڇڪيندو هو ۽ تقريباً هاٽ اسپرنگس جيترو مشهور بڻجي ويو.

جم ڪرو قانونن جو عروج ۽ ويهين صديءَ جي شروعات

[سنواريو]
آفريقي نژاد آمريڪي ڇوڪرن جو هڪ ٽولو لٽل راڪ ۾، 1938ع.

1880ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾ زرعي بحران جي شدت سبب پاپولسٽ ۽ ٽين پارٽيءَ جون تحريڪون اڀريون، جنهن جي نتيجي ۾ مختلف نسلن تي ٻڌل سياسي اتحاد وجود ۾ آيا. اقتدار برقرار رکڻ لاءِ، 1890ع واري ڏهاڪي دوران آرڪنساس جي ڊيموڪريٽن ٻين ڏاکڻين رياستن جيان اهڙا قانون ۽ آئيني ترميمون منظور ڪيون، جن ذريعي ٻيهر تعمير واري دور کان پوءِ ووٽ جي حق کان محرومي تحت ڪارن ماڻهن ۽ غريب اڇن ماڻهن کي ووٽ ڏيڻ جي حق کان محروم ڪيو ويو. 1891ع ۾ رياستي قانونساز اداري خواندگيءَ جو امتحان لازمي قرار ڏنو، ڇاڪاڻ⁠تہ کين خبر هئي ته ان سان ڪيترائي ڪارا ۽ اڇا ماڻهو ووٽ ڏيڻ کان رهجي ويندا. ان وقت رياست جي 25 سيڪڙو کان وڌيڪ آبادي نه پڙهي سگهندي هئي ۽ نه لکي سگهندي هئي. 1892ع ۾ رياستي آئين ۾ ترميم ڪري پول ٽيڪس ۽ رهائش بابت وڌيڪ سخت شرطون لاڳو ڪيون ويون، جن غريب ماڻهن ۽ حصيدار هارين کي سخت متاثر ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ گهڻا ڪارا ۽ ڪيترائي غريب اڇا ووٽرن جي فهرستن مان خارج ٿي ويا.

1900ع تائين ڊيموڪريٽڪ پارٽي ضلعي ۽ رياستي چونڊن ۾ وائيٽ پرائمري جو استعمال وڌايو، جنهن سان ڪارن ماڻهن کي سياسي عمل مان وڌيڪ ٻاهر رکيو ويو. اميدوارن جي وچ ۾ اصل مقابلو صرف پرائمري چونڊن ۾ ٿيندو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ سمورو سياسي اقتدار ڊيموڪريٽن وٽ هو. وفاقي 1964ع جو شهري حقن وارو ايڪٽ ۽ 1965ع جو ووٽ جي حقن وارو ايڪٽ لاڳو ٿيڻ تائين، جيڪي آئيني حقن کي عملي طور نافذ ڪرڻ لاءِ منظور ڪيا ويا، آرڪنساس ڪيترن ئي ڏهاڪن تائين هڪ ڊيموڪريٽڪ هڪ پارٽي واري رياست رهيو.[33]

1905ع کان 1911ع جي وچ ۾ آرڪنساس ۾ جرمن، سلوواڪ ۽ اسڪاٽس-آئرش ماڻهن جي يورپ مان محدود لڏپلاڻ ٿي. جرمن ۽ سلوواڪ ماڻهو رياست جي اوڀرئين حصي ۾، جيڪو پريئري جي نالي سان سڃاتو ويندو آهي، اچي آباد ٿيا، جڏهن⁠تہ آئرش ماڻهن رياست جي ڏکڻ اوڀر واري حصي ۾ ننڍيون آباديون قائم ڪيون. جرمنن جي اڪثريت لوٿرن هئي، جڏهن⁠تہ سلوواڪ گهڻو ڪري ڪيٿولڪ هئا. آئرش اڪثر السٽر جا پروٽيسٽنٽ هئا، جن جو نسل اسڪاٽلينڊ ۽ اترين سرحدي علائقن سان واسطو رکندڙ هو. ويهين صديءَ جي شروعات ۾ ڪجهه مهاجر اوڀر يورپ مان پڻ آيا. انهن سڀني گڏجي ڊيلٽا واري علائقي کي رياست جي ٻين حصن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ متنوع بڻايو. ساڳئي عرصي دوران ڪجهه ڪارا لڏپلاڻ ڪندڙ پڻ هيٺاهين زمينن کي آباد ڪرڻ ۽ پنهنجي ملڪيت حاصل ڪرڻ جي موقعن سبب هتي اچي رهيا هئا.

پهرين عالمي جنگ کان پوءِ ڪارا حصيدار هاري پنهنجي هارين جي يونين ٺاهڻ جي ڪوشش ڪرڻ لڳا. هو ڪپهه جي زمينن جي اڇن مالڪن کان وڌيڪ مناسب اجرت ۽ حساب ڪتاب جو مطالبو ڪري رهيا هئا. اڇن ماڻهن هر تبديليءَ جي مخالفت ڪئي ۽ گهڻو ڪري سندن گڏجاڻيون ٽوڙڻ جي ڪوشش ڪندا هئا. 30 سيپٽمبر 1919ع تي ٻن اڇن ماڻهن، جن مان هڪ مقامي نائب شيرف هو، ڪارن حصيدار هارين جي اهڙي گڏجاڻي ٽوڙڻ جي ڪوشش ڪئي، جتي هاري پنهنجي يونين منظم ڪري رهيا هئا. گڏجاڻي جي حفاظت ڪندڙ ماڻهن سان جهيڙي دوران هڪ اڇو نائب مارجي ويو، جنهن کان پوءِ اها خبر شهر ۽ آس پاس جي علائقن ۾ پکڙجي وئي.[حوالو گهربل] فلپس ۽ پاڙيسري علائقن مان سوين اڇا ماڻهو ڪارن ماڻهن کي دٻائڻ لاءِ گڏ ٿيا ۽ وڏي پيماني تي انهن تي حملا شروع ڪيا. گورنر چارلس هِلمين برو وفاقي فوج طلب ڪئي ته جيئن ايلين قتلِ عام کي روڪي سگهجي. اڇن ماڻهن جا هٿياربند جٿا سڄي ضلعي ۾ پکڙجي ويا ۽ تشدد کي 1 آڪٽوبر کان پوءِ قابو ڪرڻ کان اڳ اندازاً 237 ڪارا ماڻهو قتل ڪيا ويا.[34] هن واقعي ۾ پنج اڇا ماڻهو پڻ مارجي ويا. گورنر پاڻ فوج سان گڏ واقعي واري هنڌ پهتو؛ صدر ووڊرو ولسن فوج موڪلڻ جي منظوري ڏني هئي.

1927ع ۾ آرڪنساس ۾ آيل ٻوڏ جو نقشو

1927ع جي وڏي مسيسيپي ٻوڏ سبب اواچيٽا درياهه ۽ ٻين ڪيترن ئي درياهن جي ڪنارن وارا علائقا پاڻي هيٺ اچي ويا.

صدر فرينڪلن ڊي. روزويلٽ جي حڪم تحت، جيڪو جاپاني سلطنت جي پرل هاربر تي حملو کان ٿوري ئي دير پوءِ جاري ڪيو ويو، لڳ ڀڳ 16,000 جاپاني نژاد آمريڪي ماڻهن کي زبردستي آمريڪا جي اولهه واري سامونڊي ڪناري تان هٽائي آرڪنساس ڊيلٽا ۾ قائم ٻن نظربندي ڪيمپن ۾ رکيو ويو.[35] روهور ڪيمپ، جيڪو ڊيشا ڪائونٽي ۾ هو، سيپٽمبر 1942ع کان نومبر 1945ع تائين هلندو رهيو، ۽ پنهنجي عروج تي ان ۾ 8,475 قيدي نظر بند هئا.[35] جيروم جنگي منتقلي مرڪز، جيڪو ڊرو ڪائونٽي ۾ هو، آڪٽوبر 1942ع کان جون 1944ع تائين هلندو رهيو، ۽ ان ۾ لڳ ڀڳ 8,000 ماڻهو رکيا ويا.[35]

نسلي امتياز جي خاتمي کان پوءِ

[سنواريو]

آمريڪا جي سپريم ڪورٽ جڏهن براون بمقابله بورڊ آف ايجوڪيشن آف ٽوپيڪا، ڪنساس (1954ع) واري فيصلي ۾ سرڪاري اسڪولن ۾ نسلي امتياز کي آئين جي خلاف قرار ڏنو، تڏهن ڪجهه شاگردن رياست جي اسڪولن ۾ نسلي انضمام آڻڻ لاءِ ڪوششون شروع ڪيون. لِٽل راڪ نائن 1957ع ۾ آرڪنساس کي قومي سطح تي نمايان ڪري ڇڏيو، جڏهن وفاقي حڪومت کي انهن آفريقي نژاد آمريڪي شاگردن جي تحفظ لاءِ مداخلت ڪرڻي پئي، جيڪي گاديءَ واري شهر جي هڪ هاءِ اسڪول ۾ داخلا وٺي نسلي انضمام قائم ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا هئا. گورنر اورول فابس آرڪنساس نيشنل گارڊ کي حڪم ڏنو ته هو نسلي امتياز جي حامين جي مدد ڪري ۽ انهن نون آفريقي نژاد آمريڪي شاگردن کي لِٽل راڪ جي سينٽرل هاءِ اسڪول ۾ داخلا وٺڻ کان روڪي. صدر ڊوائيٽ ڊي. آئزنهاور فابس سان ٽي ڀيرا رابطو ڪرڻ جي ڪوشش ڪرڻ کان پوءِ، 25 سيپٽمبر 1957ع تي سرگرم فوج جي 101هين ايئربورن ڊويزن جا 1,000 فوجي موڪليا، جن انهن آفريقي نژاد آمريڪي شاگردن کي اسڪول ۾ داخل ٿيڻ وقت تحفظ ۽ ساٿ فراهم ڪيو. اسڪولن ۾ نسلي انضمام بابت وفاقي عدالتن جي حڪمن جي مخالفت ڪندي، گورنر ۽ لِٽل راڪ جي شهري انتظاميا فيصلو ڪيو ته سڄي تعليمي سال جي باقي عرصي لاءِ هاءِ اسڪول بند رکيا وڃن. 1959ع جي سرءُ تائين لِٽل راڪ جا هاءِ اسڪول مڪمل طور تي نسلي طور گڏيل ٿي چڪا هئا.[36]

جاگرافي

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ارڪانزاس جي جاگرافي
باڪسلي وادي ۾ اوزارڪ هاءِ لينڊز سينڪ باءِ وي تان ڏسڻ ۾ ايندڙ منظر

حدون

[سنواريو]

آرڪنساس جي ڏکڻ ۾ لوزيانا، ڏکڻ اولهه ۾ ٽيڪساس، اولهه ۾ اوڪلاهوما، اتر ۾ ميزوري، ۽ اوڀر ۾ ٽينيسي ۽ مسيسپي واقع آهن. آمريڪا جي مردم شماري وارو بيورو آرڪنساس کي ڏاکڻي رياست طور درجو ڏئي ٿو، جنهن کي ويسٽ سائوٿ سينٽرل رياستون ۾ شامل ڪيو وڃي ٿو. مسيسپي ندي رياست جي اوڀر واري سرحد جو گهڻو حصو ٺاهي ٿي، سواءِ ڪلي ۽ گرين ڪائونٽين جي، جتي سينٽ فرانسس ندي ميزوري بوٽ هيل جي اولهه واري حد ٺاهي ٿي، ۽ ڪيترن ئي هنڌن تي جتي مسيسپي نديءَ جو وهڪرو پنهنجي 1836ع واري اصل رستي کان مڙيو آهي (يا انسانن هٿان سڌو ڪيو ويو آهي).[حوالو گهربل]

زميني بناوت

[سنواريو]
اوزارڪ، بفيلو ندي جي هڪ وڪڙ جي پويان، بفيلو رور ٽريل جي هڪ ڏسڻي هنڌ تان نظر اچن ٿا.

آرڪنساس کي عام طور ٻن حصن ۾ ورهايو وڃي ٿو: اتر اولهه جا مٿانهان علائقا ۽ ڏکڻ اوڀر جا هيٺاهان ميداني علائقا.[37] مٿانهان علائقا ڏاکڻي اندرين بلندين جو حصو آهن، جن ۾ اوزارڪ ۽ واشيتا جبل شامل آهن. ڏاکڻن هيٺاهن علائقن ۾ گلف ساحلي ميدان ۽ آرڪنساس ڊيلٽا شامل آهن.[38] هن ورهاست کي وڌيڪ اتر اولهه، ڏکڻ اولهه، اتر اوڀر، ڏکڻ اوڀر ۽ وچ آرڪنساس ۾ ورهائي سگهجي ٿو. اهي علائقا وسيع آهن ۽ ڪائونٽي وار حدبندين تي ٻڌل نه آهن. آرڪنساس جا ست الڳ قدرتي علائقا آهن: اوزارڪ جبل، واشيتا جبل، آرڪنساس نديءَ جي ماٿري، گلف ساحلي ميدان، ڪروليز رج، ۽ آرڪنساس ڊيلٽا، جڏهن ته وچ آرڪنساس کي ڪڏهن ڪڏهن ڪيترن علائقن جي ميلاپ طور پڻ شمار ڪيو ويندو آهي.[39]

آرڪنساس سٽي ڀرسان آرڪنساس ڊيلٽا جي هموار زمين ۽ زرخيز مٽي، رياست جي اتر اولهه واري حصي کان بلڪل مختلف آهي.

آرڪنساس جو ڏکڻ اوڀر وارو حصو، جيڪو مسيسپي آلوويئل ميدان سان گڏ آهي، ڪڏهن ڪڏهن آرڪنساس ڊيلٽا سڏيو ويندو آهي. هي علائقو بار بار ايندڙ ٻوڏن سان ٺهيل زرخيز آلوويئل مٽي جي هموار زمين تي مشتمل آهي. درياهه کان پري، رياست جي ڏکڻ اوڀر ۾ گرينڊ پريئري نسبتاً لهرائتي زمين تي مشتمل آهي. ٻئي علائقا زرعي لحاظ کان تمام زرخيز آهن. ڊيلٽا وارو علائقو هڪ ارضياتي بناوت ڪروليز رج جي ڪري ٻن حصن ۾ ورهايل آهي. ڪروليز رج، ٽڪرين جي هڪ تنگ قطار آهي، جيڪا چوڌاري آلوويئل ميدان کان 250 to 500 feet (76 to 152 m) مٿي آهي ۽ اوڀر آرڪنساس جي ڪيترن ئي وڏن شهرن جي بنياد بڻجي ٿي.[40]

اتر اولهه آرڪنساس اوزارڪ پليٽو جو حصو آهي، جنهن ۾ اوزارڪ جبل شامل آهن، جڏهن ته ڏکڻ ۾ واشيتا جبل واقع آهن. انهن ٻنهي کي آرڪنساس ندي الڳ ڪري ٿي؛ رياست جا ڏکڻ ۽ اوڀر وارا حصا هيٺاهان علائقا سڏجن ٿا.[41] اهي جبل آمريڪا جون اندريون بلنديون واري علائقي جو حصو آهن، جيڪو راڪي جبل ۽ ايپليشيئن جبل جي وچ ۾ واحد وڏو جبلستاني علائقو آهي.[42] رياست جو سڀ کان اوچو مقام مائونٽ ميگزين آهي، جيڪو واشيتا جبل ۾ واقع آهي[43] ۽ سمنڊ جي سطح کان 2,753 feet (839 m) بلند آهي.[44]

پيٽي جين رياستي پارڪ ۾ سيڊر آبشار

آرڪنساس ڪيترين ئي غارن جو گهر آهي، جهڙوڪ بلينچارڊ اسپرنگز ڪيورنز. رياستي آثار قديمه جي ماهر 43,000 کان وڌيڪ مقامي آمريڪي رهائش، شڪار ۽ اوزار ٺاهڻ وارن هنڌن جي سڃاڻپ ڪئي آهي، جن مان ڪيترائي ڪولمبس کان اڳ وارا دفنائي دڙا ۽ پٿريلا پناهه گاهه آهن. ڪريٽر آف ڊائمنڊز رياستي پارڪ، جيڪو مرفريزبورو ڀرسان آهي، دنيا جو واحد هيرن وارو ماڳ آهي جتي عام ماڻهو کوٽائي ڪري سگهن ٿا.[45][46] آرڪنساس ۾ ٻارهن ويران علائقا آهن، جن جي گڏيل ايراضي 158,444 ايڪڙ (641.20 چورس ڪلوميٽر) آهي.[47] اهي علائقا قدرتي ماحول ۾ سير، شڪار، مڇي مارڻ، پيادل سفر ۽ سادي ڪئمپنگ لاءِ مخصوص ڪيا ويا آهن. انهن علائقن ۾ نه ته مشيني گاڏين جي اجازت آهي ۽ نه ئي ترقي يافته ڪئمپنگ ماڳن جي.[48]

آبي نظام

[سنواريو]
بفيلو قومي ندي انهن ڪيترين ئي قدرتي جاذبن مان هڪ آهي، جن جي ڪري رياست کي قدرتي رياست سڏيو وڃي ٿو.

آرڪنساس ۾ پنهنجي حدن اندر يا انهن سان گڏ ڪيترائي درياهه، ڍنڍون ۽ ذخيرا موجود آهن. مسيسپي نديءَ جون اهم معاون نديون آرڪنساس ندي، وائيٽ ندي ۽ سينٽ فرانسس ندي آهن.[49] آرڪنساس نديءَ کي ملبري ۽ فورش لا فيو ندي مان پاڻي ملي ٿو، جيڪي آرڪنساس نديءَ جي ماٿري ۾ واقع آهن، جتي ليڪ ڊارڊنيل پڻ موجود آهي. بفيلو، لِٽل ريڊ، بليڪ ۽ ڪيش نديون، سڀ وائيٽ ندي جون معاون نديون آهن، جيڪا آخرڪار مسيسپي نديءَ ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. بايو بارٿولوميو، سيلين، لِٽل ميزوري ۽ ڪيڊو ندي ڏکڻ آرڪنساس ۾ واشيتا ندي جون معاون نديون آهن، جيڪا لوزيانا ۾ مسيسپي نديءَ ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. ريڊ ندي مختصر فاصلي تائين رياست جي ٽيڪساس سان سرحد ٺاهي ٿي.[50] آرڪنساس ۾ قدرتي ڍنڍون تمام ٿوريون، پر ذخيرا گهڻا آهن، جهڙوڪ بل شولز ڍنڍ، ليڪ واشيتا، گريرز فيري ڍنڍ، مل وُڊ ڍنڍ، بيور ڍنڍ، نارفورڪ ڍنڍ، ڊيگري ڍنڍ ۽ ليڪ ڪانوي.[51]

ٻوٽا ۽ جهنگلي جيوت

[سنواريو]
اوڀر آرڪنساس ۾ وائيٽ ندي

آرڪنساس جا گرم مرطوب معتدل ٻيلا ۽ نيم استوائي هيٺاهان علائقا ٽن وڏن ماحولياتي علائقن ۾ ورهايل آهن: اوزارڪ-واشيتا-ايپليشيئن ٻيلا، مسيسپي آلوويئل ۽ ڏکڻ اوڀر آمريڪا جا ساحلي ميدان، ۽ ڏکڻ اوڀر آمريڪا جا ميدان.[52] رياست کي وڌيڪ ست ذيلي علائقن ۾ ورهايو ويو آهي: آرڪنساس ماٿري، بوسٽن جبل، مسيسپي آلوويئل ميدان، مسيسپي وادي لوس ميدان، اوزارڪ بلنديون، واشيتا جبل، ۽ ڏکڻ وچ وارا ميدان.[53] 2010ع ۾ آمريڪا جي ٻيلن واري کاتي جي سروي موجب آرڪنساس جي 18,720,000 ايڪڙ (7,580,000 ha) زمين ٻيلن تي مشتمل هئي، جيڪا رياست جي ڪل ايراضيءَ جو 56٪ آهي.[54] آرڪنساس جي ٻيلن ۾ نمايان وڻن جون جنسون شاھ بلوط Quercus (اوڪ)، ڪاريا (هيڪري)، Pin echinata (شارٽ ليف پائن) ۽ Pinus taeda (لابلولي پائن) آهن.[55][56]

آرڪنساس جي نباتاتي زندگي ان جي آبهوا ۽ اوچائيءَ مطابق مختلف آهي. پائن جو پٽو، جيڪو آرڪنساس ڊيلٽا کان ٽيڪساس تائين پکڙيل آهي، گهڻن اوڪ، هيڪري ۽ پائن جي ٻيلن تي مشتمل آهي. هن علائقي ۾ ڪاٺ ۽ ڪاغذ جي صنعت سرگرم آهي.[57] اوڀر آرڪنساس ۾ ٽيڪسوڊيم (سائپرس)، Quercus nigra (واٽر اوڪ) ۽ هيڪري جا وڻ ملن ٿا، جن جون پاڙون مسيسپي واديءَ جي بايوز ۾ پاڻيءَ هيٺ هونديون آهن، جيڪي ڏکڻ آمريڪا جي گهري علائقي جي نشاني آهن. Saw palmetto ۽ نيڊل پام پڻ آرڪنساس ۾ قدرتي طور موجود آهن.[58] ويجهو ڪروليز رج رياست جو واحد هنڌ آهي جتي ٽيولپ وڻ (Liriodendron) ملي ٿو، ۽ هتي عام طور اتر اوڀر وارن علائقن جا ٻوٽا، جهڙوڪ beech جا وڻ پڻ ملن ٿا.[59] اتر اولهه جون بلنديون اوڪ ۽ هيڪري جي گڏيل ٻيلن سان ڍڪيل آهن، جتي اوزارڪ اڇو سيدر(Juniperus ashei)، ڪارنس (ڊاگ ووڊ) ۽ Cercis canadensis (ريڊ بڊ) پڻ موجود آهن. آرڪنساس نديءَ جي ماٿريءَ جون اوچيون چوٽيون ڪيترن ئي فرن ٻوٽن جو گهر آهن، جن ۾ Physematium scopulinum ۽ Adiantum (ميڊن هيئر فرن) مائونٽ ميگزين تي ملن ٿا.[60] اڇي پڇ وارو هرڻ رياست جو سرڪاري جانور آهي.[61]

آبهوا

[سنواريو]
هيمپسٽيڊ ڪائونٽي ۾ تاريخي واشنگٽن رياستي پارڪ ۾ نادر برفيلي سيارو

آرڪنساس ۾ عام طور مرطوب نيم استوائي آبهوا آهي. جيتوڻيڪ آرڪنساس جي سرحد ميڪسيڪو جي نار سان نٿي لڳي، پر اها اڃا به هن گرم ۽ وڏي پاڻيءَ واري حصي جي ايتري ويجهو آهي جو اهو رياست جي موسم تي اثرانداز ٿئي ٿو. عام طور آرڪنساس ۾ اونهارا گرم ۽ مرطوب، جڏهن تہ سيارا ٿورا وڌيڪ خشڪ، نرم کان ٿڌا هوندا آهن. لٽل راڪ ۾ جولاءِ دوران روزاني وڌ ۾ وڌ گرمي پد سراسري طور لڳ ڀڳ 93 °F (34 °C) ۽ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد لڳ ڀڳ 73 °F (23 °C) هوندو آهي. جنوري ۾ وڌ ۾ وڌ گرمي پد سراسري طور لڳ ڀڳ 51 °F (11 °C) ۽ گهٽ ۾ گهٽ لڳ ڀڳ 32 °F (0 °C) هوندو آهي. رياست جي اتر اولهه واري حصي ۾ سائلوئم اسپرنگس ۾ جولاءِ دوران سراسري وڌ ۾ وڌ ۽ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد 89 and 67 °F (32 and 19 °C) هوندو آهي، جڏهن تہ جنوري ۾ سراسري وڌ ۾ وڌ ۽ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد 44 and 23 °F (7 and −5 °C) هوندو آهي. سڄي رياست ۾ سالياني ورکا سراسري طور لڳ ڀڳ 40 and 60 inches (1,000 and 1,500 mm) جي وچ ۾ هوندي آهي؛ ڏکڻ ۾ ڪجهه وڌيڪ نمي ۽ رياست جي اترئين حصي ۾ ڪجهه وڌيڪ خشڪي هوندي آهي.[62] برفباري گهٽ ٿيندي آهي، پر رياست جي اترئين اڌ ۾ نسبتاً وڌيڪ عام آهي.[49] لٽل راڪ کان ڏکڻ واري اڌ رياست ۾ برفاني طوفان اچڻ جا امڪان وڌيڪ هوندا آهن. آرڪنساس جو رڪارڊ وڌ ۾ وڌ گرمي پد 120 °F (49 °C) آهي، جيڪو 10 آگسٽ 1936ع تي اوزارڪ ۾ رڪارڊ ٿيو؛ رڪارڊ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد −29 °F (−34 °C) آهي، جيڪو 13 فيبروري 1905ع تي گريويٽ ۾ رڪارڊ ٿيو.[63]

آرڪنساس سخت موسم ۽ بار بار طوفانن لاءِ مشهور آهي. عام سال ۾ وڄ وارا طوفان، ٽورنيڊو ۽ ڳڙا پوندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن شديد ٿڌ جون لهرون مختلف مقدار ۾ برف ۽ برفاني طوفان پڻ آڻينديون آهن. گريٽ پلينز ۽ نار وارين رياستن جي وچ ۾ هجڻ ڪري، آرڪنساس ۾ لڳ ڀڳ 60 ڏينهن وڄ وارا طوفان ٿيندا آهن. آرڪنساس ڊڪسي ايلي ۾ واقع آهي ۽ ٽورنيڊو ايلي جي تمام ويجهو آهي. نتيجي طور، آمريڪا جي تاريخ جا ڪجهه سڀ کان تباهه ڪندڙ ٽورنيڊو هن رياست کي متاثر ڪري چڪا آهن.[64] جيتوڻيڪ آرڪنساس سامونڊي ڪناري کان ايترو پري آهي جو سامونڊي طوفان جي سڌي ضرب کان بچي وڃي ٿو، پر اڪثر ڪري اڀرندڙ طوفاني نظام جا باقيات هتي پهچن ٿا، جيڪي ٿوري وقت ۾ تمام گهڻي برسات وسائين ٿا ۽ ڪڏهن ڪڏهن ننڍا ٽورنيڊو پڻ پيدا ڪن ٿا.[65]

آرڪنساس جي مختلف شهرن لاءِ ماهوار عام وڌ ۾ وڌ ۽ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد
شهر جنوري فيبروري مارچ اپريل مئي جون جولاءِ آگسٽ سيپٽمبر آڪٽوبر نومبر ڊسمبر سراسري
فيئيٽويل[66] 44/24
(7/-4)		 51/29
(10/-2)		 59/38
(15/3)		 69/46
(20/8)		 76/55
(24/13)		 84/64
(29/18)		 89/69
(32/20)		 89/67
(32/19)		 81/59
(27/15)		 70/47
(21/9)		 57/37
(14/3)		 48/28
(9/-2)		 68/47
(20/8)
جونزبورو[67] 45/26
(7/-3)		 51/30
(11/-1)		 61/40
(16/4)		 71/49
(22/9)		 80/58
(26/15)		 88/67
(31/19)		 92/71
(34/22)		 91/69
(33/20)		 84/61
(29/16)		 74/49
(23/9)		 60/39
(15/4)		 49/30
(10/-1)		 71/49
(21/9)
لٽل راڪ[68] 51/31
(11/-1)		 55/35
(13/2)		 64/43
(18/6)		 73/51
(23/11)		 81/61
(27/16)		 89/69
(32/21)		 93/73
(34/23)		 93/72
(34/22)		 86/65
(30/18)		 75/53
(24/12)		 63/42
(17/6)		 52/34
(11/1)		 73/51
(23/11)
ٽيڪسارڪانا[69] 53/31
(11/-1)		 58/34
(15/1)		 67/42
(19/5)		 75/50
(24/10)		 82/60
(28/16)		 89/68
(32/20)		 93/72
(34/22)		 93/71
(34/21)		 86/64
(30/18)		 76/52
(25/11)		 64/41
(18/5)		 55/33
(13/1)		 74/52
(23/11)
مونٽيسيلو[70] 52/30
(11/-1)		 58/34
(14/1)		 66/43
(19/6)		 74/49
(23/10)		 82/59
(28/15)		 89/66
(32/19)		 92/70
(34/21)		 92/68
(33/20)		 86/62
(30/17)		 76/50
(25/10)		 64/41
(18/5)		 55/34
(13/1)		 74/51
(23/10)
فورٽ سمٿ[71] 48/27
(8/-2)		 54/32
(12/0)		 64/40
(17/4)		 73/49
(22/9)		 80/58
(26/14)		 87/67
(30/19)		 92/71
(33/21)		 92/70
(33/21)		 84/62
(29/17)		 75/50
(23/10)		 61/39
(16/4)		 50/31
(10/0)		 72/50
(22/10)
سراسري وڌ ۾ وڌ °F/سراسري گهٽ ۾ گهٽ °F (سراسري وڌ ۾ وڌ °C/سراسري گهٽ ۾ گهٽ °C)

شهر ۽ قصبا

[سنواريو]
آرڪنساس جون بلديتون
ڪليولينڊ ڪائونٽي ڪورٽ هائوس، رائيسن ۾

لٽل راڪ 1821ع کان آرڪنساس جو گاديءَ وارو شهر رهيو آهي، جڏهن ان آرڪنساس پوسٽ کي آرڪنساس علائقو جي گاديءَ واري هنڌ طور تبديل ڪيو.[72] آمريڪي گهرو ويڙهه دوران، جڏهن 1862ع ۾ يونين جي فوجن شهر لاءِ خطرو پيدا ڪيو، تڏهن رياستي گاديءَ وارو هنڌ هاٽ اسپرنگس ۽ پوءِ واشنگٽن منتقل ڪيو ويو، ۽ رياستي حڪومت جنگ ختم ٿيڻ کان پوءِ ئي لٽل راڪ ڏانهن واپس آئي. اڄ لٽل راڪ–نارٿ لٽل راڪ–ڪانوي ميٽروپوليٽن علائقو رياست جو سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي، جنهن جي آبادي 2013ع ۾ 724,385 هئي.[73]

فيئيٽويل–اسپرنگڊيل–راجرز ميٽروپوليٽن علائقو آرڪنساس جو ٻيو وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي، جيڪو ڪاروبارن جي آمد ۽ آرڪنساس يونيورسٽي ۽ وال مارٽ جي واڌ سبب سڀ کان تيزيءَ سان وڌي رهيو آهي.[74]

رياست ۾ اٺ شهر آهن، جن جي آبادي 50,000 کان وڌيڪ آهي (2020ع جي مردم شماري موجب). آباديءَ جي گهٽجندڙ ترتيب ۾ اهي لٽل راڪ، فيئيٽويل، فورٽ سمٿ، اسپرنگڊيل، جونزبورو، راجرز، نارٿ لٽل راڪ، ڪانوي ۽ بينٽنويل آهن. انهن مان رڳو فورٽ سمٿ ۽ جونزبورو ٻن وڏن ميٽروپوليٽن علائقن کان ٻاهر آهن. آرڪنساس جا ٻيا شهر پائن بلف، ڪراسٽ، برائنٽ، ليڪ وليج، هاٽ اسپرنگس، بينٽنويل، ٽيڪسارڪانا، شيرووڊ، جيڪسنويل، رسل وِل، بيلا وسٽا، ويسٽ ميمفس، پيراگولڊ، ڪيبوٽ، سيرسي، وان بيورن، ايل ڊوراڊو، بلائٿويل، هيريسن، ڊوماس، رائيسن، وارن ۽ مائونٽين هوم شامل آهن.[75]

 
Arkansas جا وڏا شھر يا ٽائون
Source:[حوالو گهربل]
درجو ڪائونٽي آبادي درجو ڪائونٽي آبادي
1لٽل راڪپولاسڪي202,59111هاٽ اسپرنگسگارلينڊ37,930
2فيئيٽويلواشنگٽن93,94912بينٽنسيلين35,014
3فورٽ سمٿسيبسٽين89,14213شيرووڊپولاسڪي32,731
4اسپرنگڊيلواشنگٽن84,16114بيلا وسٽابينٽن30,104
5جونزبوروڪريگ هيڊ78,57615پيراگولڊگرين29,537
6راجرزبينٽن69,90816جيڪسنويلپولاسڪي29,477
7نارٿ لٽل راڪپولاسڪي64,59117ٽيڪسارڪاناملر29,387
8ڪانويفالڪنر64,13418رسل وِلپوپ28,940
9بينٽنويلبينٽن54,16419ڪيبوٽلونوڪ26,569
10پائن بلفجيفرسن41,25320ويسٽ ميمفسڪرٽينڊن24,520

آبادي جا انگ اکر

[سنواريو]

آبادي

[سنواريو]
آرڪنساس جو نقشو، جنهن ۾ مردم شماري جي علائقي موجب آبادي جي گهاٽائي ڏيکاريل آهي.
آرڪنساس جو نقشو، جنهن ۾ ڏکڻ ۽ اوڀر جي ڪيترين ئي ڪائونٽين ۾ آباديءَ ۾ گهٽتائي ۽ باقي رياست ۾ وچولي واڌ ڏيکاريل آهي. 2000ع کان 2010ع جي وچ ۾ بينٽن ۽ فالڪنر ڪائونٽيون سڀ کان تيزيءَ سان وڌندڙ آبادي واريون ڪائونٽيون هيون.
کاٻي: 2020ع ۾ آرڪنساس جي آباديءَ جي ورڇ. ڳاڙهو رنگ شهري علائقن ۾ وڌيڪ آبادي، اڇو رنگ ٻهراڙي وارن علائقن ۾ گهٽ آبادي، ۽ نيرو رنگ پاڻي کي ظاهر ڪري ٿو.
ساڄي: 2000ع ۽ 2010ع جي وچ ۾ ڪائونٽي وار آباديءَ جي تبديلي ڏيکاريندڙ نقشو. نيرو رنگ آباديءَ ۾ واڌ، واڱڻائي رنگ آباديءَ ۾ گهٽتائي، ۽ رنگ جي ڇانوَ تبديليءَ جي مقدار کي ظاهر ڪري ٿي.

آمريڪا جي مردم شماري وارو بيورو اندازو لڳايو ته 1 جولاءِ 2019ع تي آرڪنساس جي آبادي 3,017,804 هئي، جيڪا 2010ع جي آمريڪي مردم شماري کان پوءِ 3.49٪ واڌ هئي.[76] 2020ع جي آمريڪي مردم شماري موجب آرڪنساس جي رهواسي آبادي 3,011,524 هئي.

1820ع ۾ 15,000 کان به گهٽ آباديءَ مان وڌندي، آرڪنساس جي آبادي 1835ع جي خاص مردم شماري دوران 52,240 تائين پهچي وئي، جيڪا رياست بڻجڻ لاءِ گهربل 40,000 جي حد کان گهڻي هئي.[77] 1836ع ۾ رياست بڻجڻ کان پوءِ، 1870ع جي مردم شماري تائين، جيڪا آمريڪي گهرو ويڙهه کان پوءِ ٿي، هر ڏهاڪي ۾ آبادي تقريباً ٻيڻي ٿيندي رهي. ان کان پوءِ به هر ڏهاڪي ۾ واڌ جاري رهي، پر ويهين صديءَ دوران واڌ جي رفتار آهستي آهستي گهٽجندي وئي.

1950ع ۽ 1960ع ۾ رياست ۾ آبادي گهٽجي وئي. هي لڏپلاڻ ڪيترن ئي سببن جو نتيجو هئي، جن ۾ زرعي مشينري جو وڌندڙ استعمال، مزدورن جي گهرج ۾ گهٽتائي، ۽ رياست ۾ زرعي شعبي کان ٻاهر صنعتن جي کوٽ سبب نوجوان ۽ تعليم يافته ماڻهن جو رياست ڇڏڻ شامل هو.[78] ان کان پوءِ آرڪنساس ٻيهر وڌڻ شروع ڪيو، ۽ ان وقت کان وٺي مسلسل مثبت واڌ رڪارڊ ڪندو رهيو، جڏهن ته 1980ع جي آمريڪي مردم شماري تائين ان جي آبادي ٻه ملين کان وڌي وئي.[79]

آرڪنساس ۾ آباديءَ جي تبديليءَ جي شرح، عمر جي ورڇ ۽ جنس جي ورڇ مجموعي قومي اوسط سان گهڻي حد تائين مشابهت رکن ٿيون. اقليتي گروهه بابت انگ اکر پڻ قومي اوسط جي ويجهو آهن. بهرحال، آرڪنساس ۾ هسپانوي يا لاطيني نسل وارن ماڻهن جو تناسب قومي اوسط کان گهٽ آهي.[80] 2000ع ۾ آرڪنساس جو آباديءَ جو مرڪز پيري ڪائونٽي ۾، نوگل جي ويجهو واقع هو.[81]

آمريڪا جي هائوسنگ ۽ شهري ترقي واري کاتي (HUD) جي 2022ع واري ڪانگريس ڏانهن سالياني بي گهر ماڻهن جي جائزي واري رپورٽ موجب، آرڪنساس ۾ اندازاً 2,459 بي گهر ماڻهو موجود هئا.[82][83]

تاريخي آبادي
مردم شماريPop.%±
18101,062—
182014,2731,244.0%
183030,388112.9%
184097,574221.1%
1850209,897115.1%
1860435,450107.5%
1870484,47111.3%
1880802,52565.6%
18901,128,21140.6%
19001,311,56416.3%
19101,574,44920.0%
19201,752,20411.3%
19301,854,4825.8%
19401,949,3875.1%
19501,909,511−2.0%
19601,786,272−6.5%
19701,923,2957.7%
19802,286,43518.9%
19902,350,7252.8%
20002,673,40013.7%
20102,915,9189.1%
20203,011,5243.3%
2025 (اندازو)3,114,791[84]6.8%
ذريعو: 1910–2020[85]

نسل ۽ نسليت

[سنواريو]

2019ع جي مردم شماري جي اندازن موجب، آرڪنساس جي آباديءَ ۾ 72.0٪ غير هسپانوي اڇا، 15.4٪ ڪارا يا آفريقي-آمريڪي، 0.5٪ آمريڪي انڊين ۽ الاسڪا جا مقامي، 1.5٪ ايشيائي، 0.4٪ مقامي هوائي يا ٻيا پئسفڪ ٻيٽ واسي، 0.1٪ ٻي نسل جا، 2.4٪ ٻن يا وڌيڪ نسلن سان واسطو رکندڙ، ۽ 7.7٪ ڪنهن به نسل جا هسپانوي يا لاطيني آمريڪي شامل هئا.[86] 2011ع ۾، رياست جي آباديءَ ۾ 80.1٪ اڇا (74.2٪ غير هسپانوي اڇا)، 15.6٪ ڪارا يا آفريقي-آمريڪي، 0.9٪ آمريڪي انڊين ۽ الاسڪا جا مقامي، 1.3٪ ايشيائي، ۽ 1.8٪ ٻن يا وڌيڪ نسلن سان تعلق رکندڙ هئا. هسپانوي ۽ لاطيني آمريڪي، ڪنهن به نسل سان تعلق رکندڙ، آباديءَ جو 6.6٪ هئا.[80] 2011ع تائين، آرڪنساس ۾ هڪ سال کان گهٽ عمر وارن ٻارن مان 39.0٪ اقليتي گروهن سان واسطو رکندا هئا.[87]

2020ع جي آمريڪي مردم شماري موجب نسلي ۽ قومي جوڙجڪ
نسل ۽ نسليت[88] اڪيلو ڪل
اڇا (غير هسپانوي) 68.5%68.5
 
 73.2%73.2
 
آفريقي-آمريڪي (غير هسپانوي) 14.9%14.9
 
 16.2%16.2
 
هسپانوي يا لاطيني[lower-alpha 2] — 8.5%8.5
 
ايشيائي 1.7%1.7
 
 2.2%2.2
 
آمريڪي انڊين 0.7%0.7
 
 3.4%3.4
 
پئسفڪ ٻيٽ واسي 0.5%0.5
 
 0.6%0.6
 
ٻيا 0.3%0.3
 
 1.1%1.1
 
آرڪنساس ۾ نسلي اصل
2020ع جي مردم شماري موجب آرڪنساس جي هر ڪائونٽي ۾ اڪيلي يا گڏيل طور سڀ کان وڏو نسلي اصل
2020ع جي آمريڪي مردم شماري موجب آرڪنساس جي ڪائونٽين جو نسلي اڪثريت وارو نقشو
علامتون
آرڪنساس جي آباديءَ جي نسلي ورڇ
نسلي جوڙجڪ1990[89]2000[90]2010[91]2020[92]
اڇا82.7%80.0%77.0%70.2%
آفريقي-آمريڪي15.9%15.7%15.4%15.1%
ايشيائي0.5%0.8%1.2%1.7%
آمريڪي انڊين0.5%0.7%0.8%0.9%
مقامي هوائي ۽
ٻيا پئسفڪ ٻيٽ واسي		–0.1%0.2%0.5%
ٻي نسل0.3%1.5%3.4%4.5%
ٻن يا وڌيڪ نسلن سان تعلق رکندڙ–1.3%2.0%7.1%

يورپي نسل جا آمريڪي اتر اولهه جي اوزارڪ علائقي ۽ رياست جي وچئين حصي ۾ گهڻي تعداد ۾ رهن ٿا. آفريقي-آمريڪي گهڻو ڪري رياست جي ڏاکڻين ۽ اوڀر وارن علائقن ۾ رهن ٿا. آئرش، انگريزي ۽ جرمن نسل جا آرڪنساس جا رهواسي گهڻو ڪري مسوري جي سرحد ڀرسان ڏور اتر اولهه واري اوزارڪ علائقي ۾ آباد آهن. اوزارڪ علائقي جا آئرش نسل وارا گهڻو ڪري السٽر اسڪاٽس، يعني اتر آئرلينڊ، اسڪاٽلينڊ جي هيٺاهين علائقن ۽ اتر انگلينڊ مان آيل پروٽيسٽنٽ هئا، جيڪي آمريڪي انقلاب کان اڳ برطانيا جي بادشاهت ۽ آئرلينڊ جي بادشاهت مان آيل مهاجرن جي سڀ کان وڏي جماعت جو حصو هئا. انگريزي آمريڪي ۽ اسڪاٽس-آئرش آمريڪي مهاجر ڏکڻ جي اندروني علائقن ۽ وڌيڪ جبلستاني حصن ۾ پکڙجي آباد ٿيا. انگريزي نسل جا آمريڪي سڄي رياست ۾ موجود آهن.[93]

2010ع جي هڪ سروي موجب، آرڪنساس جي رهواسين جا اهم نسلي اصل هي هئا:[94] 15.5٪ آفريقي-آمريڪي، 12.3٪ آئرش، 11.5٪ جرمن، 11.0٪ آمريڪي نسل، 10.1٪ انگريزي، 4.7٪ ميڪسيڪي، 2.1٪ فرانسيسي، 1.7٪ اسڪاٽش، 1.7٪ ڊچ، 1.6٪ اطالوي ۽ 1.4٪ اسڪاٽس-آئرش.

جيڪي ماڻهو پاڻ کي "آمريڪي" سڏين ٿا، انهن مان گهڻا انگريزي يا اسڪاٽس-آئرش نسل جا آهن. انهن جا خاندان ايتري عرصي کان، ڪيترين حالتن ۾ رياست بڻجڻ کان به اڳ، آرڪنساس ۾ آباد آهن، جو اهي پاڻ کي صرف آمريڪي نسل جا سڏڻ پسند ڪن ٿا يا کين پنهنجي اصل نسل جي خبر ئي ناهي. سندن نسل بنيادي طور اصل تيرهن نوآبادين تائين وڃي پهچي ٿو، ۽ انهيءَ ڪري اڄ به ڪيترائي ماڻهو صرف آمريڪي نسل هجڻ جي سڃاڻپ اختيار ڪن ٿا. ڪيترائي ماڻهو جيڪي پاڻ کي آئرش نسل جا چون ٿا، حقيقت ۾ اسڪاٽس-آئرش نسل جا هوندا آهن.[95][96][97][98]

آمريڪي اميگريشن ڪائونسل موجب، 2015ع ۾ آرڪنساس جي مهاجرن جا سڀ کان اهم اصل وارا ملڪ ميڪسيڪو، ايل سلواڊور، ڀارت، ويٽنام ۽ گوئٽي مالا هئا.[99]

2006ع کان 2008ع واري آمريڪي ڪميونٽي سروي موجب، آرڪنساس جي 93.8٪ آبادي (پنجن سالن کان مٿي عمر وارا) گهر ۾ صرف انگريزي ٻولي ڳالهائيندي هئي. رياست جي لڳ ڀڳ 4.5٪ آبادي گهر ۾ اسپيني ٻولي ڳالهائيندي هئي. اٽڪل 0.7٪ آبادي ڪا ٻي هند-يورپي ٻولي ڳالهائيندي هئي. تقريباً 0.8٪ آبادي ڪا ايشيائي ٻولي ڳالهائيندي هئي، جڏهن ته 0.2٪ ماڻهو ٻيون ٻوليون ڳالهائيندا هئا.[وضاحت گهربل شڪ ظاهر ڪيو ويو آهي]

مذهب

[سنواريو]
آرڪنساس ۾ مذهب (2014)[100]
مذهب سيڪڙو
پروٽيسٽنٽ
  
 70%
غير وابسته
  
 18%
ڪيٿولڪ
  
 8%
مسلم
  
 2%
مورمون
  
 1%
ٻيا
  
 1%

ٻين گهڻين ڏاکڻين رياستن وانگر، آرڪنساس بائبل بيلٽ جو حصو آهي ۽ گهڻو ڪري پروٽيسٽنٽ آهي. 2010ع ۾ پيروڪارن جي تعداد موجب سڀ کان وڏا فرقا سدرن بيپٽسٽ ڪنوينشن، جنهن جا 661,382 پيروڪار هئا؛ يونائيٽيڊ ميٿوڊسٽ چرچ، جنهن جا 158,574 پيروڪار هئا؛ غير فرقيوار ايوينجيليڪل پروٽيسٽنٽ، جن جا 129,638 پيروڪار هئا؛ ڪيٿولڪ چرچ، جنهن جا 122,662 پيروڪار هئا؛ ۽ چرچ آف جيسس ڪرائسٽ آف ليٽر ڊي سينٽس، جنهن جا 31,254 پيروڪار هئا. ٻين مذهبن ۾ اسلام، يهوديت، وڪا/بت پرستي، هندو ڌرم، ٻڌ ڌرم شامل آهن، ۽ ڪجهه رهواسين جو ڪو به مذهبي لاڳاپو ناهي.[101]

2014ع ۾، پيو ريسرچ سينٽر طئي ڪيو ته آباديءَ جو 79٪ عيسائي هو، جنهن ۾ سدرن بيپٽسٽ ۽ آزاد بيپٽسٽ چرچن جا ايوينجيليڪل غالب هئا. ڪيترين ٻين رياستن جي ابتڙ، 2014ع تائين ڪيٿولڪ چرچ آرڪنساس جو سڀ کان وڏو عيسائي فرقو نه هو. غير وابسته آباديءَ مان، 2014ع ۾ 2٪ دهريا هئا.[100] 2020ع تائين، پبلڪ رليجن ريسرچ انسٽيٽيوٽ طئي ڪيو ته آباديءَ جو 71٪ عيسائي هو.[102] آرڪنساس ۾ ايوينجيليڪل اڃا به غالب رهيا، جن کان پوءِ مين لائن پروٽيسٽنٽ ۽ تاريخي طور ڪارا يا آفريقي-آمريڪي چرچ آيا.

معيشت

[سنواريو]
سمنز ٽاور لٽل راڪ ۾ رياست جي سڀ کان اوچي عمارت آهي.

2025ع ۾ آرڪنساس جي مجموعي گهريلو پيداوار (GDP) 198.4 ارب آمريڪي ڊالر هئي، جڏهن ته رياست ۾ في فرد ذاتي آمدني 61,752 آمريڪي ڊالر هئي.[103] 2023ع ۾ وچين گهريلو آمدني 55,432 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن موجب رياست جو درجو 47هون هو.[104]

هڪ وقت اهڙي رياست، جتي مٿاهين علائقن ۾ نقد رقم کان سواءِ معيشت ۽ هيٺاهين علائقن ۾ جاگيرداري زرعي معيشت رائج هئي، آرڪنساس جي معيشت وقت سان گڏ ترقي ڪندي گهڻ رخي بڻجي وئي آهي. فارچون 500 فهرست ۾ شامل ڇهه ڪمپنين جا مرڪزي دفتر آرڪنساس ۾ آهن، جن ۾ فهرست تي پهرين نمبر واري وڏي پرچون واپاري ڪمپني وال مارٽ پڻ شامل آهي، جيڪا سام والٽن 1962ع ۾ قائم ڪئي ۽ جنهن جو مرڪزي دفتر بينٽن وِل ۾ آهي.[105] 2025ع ۾ آرڪنساس جي 99.3٪ ڪاروباري ادارن جو تعلق ننڍن ڪاروبارن سان هو، جن رياست جي ڪل افرادي قوت جو 46.1٪ روزگار تي رکيو هو.[106]

رياست جي زرعي پيداوار ۾ ڪڪڙ ۽ انڊا، سويا بين، سورگم، ڍور، ڪپهه، چانور، سوئر ۽ کير شامل آهن. صنعتي پيداوار ۾ خوراڪ جي تياري، برقي سامان، ٺهيل ڌاتو جون شيون، مشينري ۽ ڪاغذ جون شيون شامل آهن. آرڪنساس جي کاڻين مان قدرتي گئس، تيل، ڀڳل پٿر، برومين ۽ وينيڊيم حاصل ڪيا وڃن ٿا.[107] سي اين بي سي موجب، 2025ع ۾ آرڪنساس ڪاروبار لاءِ آمريڪا جي 20هين بهترين رياست هئي، جتي ڪاروبار ڪرڻ جي لاڳت 11هين سڀ کان گهٽ، رهڻي ڪهڻي جي لاڳت 12هين سڀ کان گهٽ، افرادي قوت 36هين بهترين، معاشي ماحول 30هون بهترين، تعليم ۾ 28هون، بنيادي ڍانچي ۾ 41هون ۽ ڪاروباري ماحول جي موافقت ۾ 31هون درجو هو.[108]

مئي 2025ع تائين، رياست ۾ بيروزگاري جي شرح 3.7٪ هئي.[109]

صنعت ۽ واپار

[سنواريو]

آرڪنساس جون ابتدائي صنعتون فرن جو واپار ۽ زراعت هيون، جڏهن ته ڪپهه جي وڏين پوکين جي ترقي مسيسيپي درياهه جي ڀرپاسي وارن علائقن ۾ ٿي. اهي آمريڪي گهرو ويڙهه دوران غلام مزدوري تي دارومدار رکنديون هيون.[110]

اڄڪلهه رياست جي آباديءَ جو رڳو لڳ ڀڳ ٽي سيڪڙو زرعي شعبي ۾ روزگار رکي ٿو،[111] پر ان هوندي به زراعت رياست جي معيشت جو هڪ اهم حصو آهي، ۽ وڪرو ٿيندڙ زرعي شين جي ماليت جي لحاظ کان آمريڪا ۾ ان جو 13هون نمبر آهي.[112] آرڪنساس آمريڪا ۾ چانور، بروئلر ڪڪڙن ۽ ترڪين جو سڀ کان وڏو پيدا ڪندڙ آهي،[113] ۽ ڪپهه، پلٽس (آنا ڏيڻ کان اڳ واريون مادي ڪڪڙيون) ۽ آبي زراعت (خاص طور تي ڪيٽ فش جي پرورش) ۾ مٿين ٽن رياستن مان هڪ آهي.[112] آرڪنساس جا ٻيلائي علائقا ۾ ٻيلن سان لاڳاپيل صنعت اڃا تائين مضبوط آهي، ۽ نرم ڪاٺ جي پيداوار ۾ رياست آمريڪا ۾ چوٿين ۽ ڏاکڻي رياستن ۾ پهرين نمبر تي آهي.[114] گاڏين جي پرزن ٺاهيندڙ ڪمپنين ٻين رياستن جي موٽر گاڏين جي ڪارخانن جي سهائتا لاءِ اوڀر آرڪنساس ۾ ڪارخانا قائم ڪيا آهن. باڪسائيٽ به اڳي رياست جي معيشت جو هڪ اهم حصو هو، جيڪو گهڻو ڪري سيلائين ڪائونٽي جي آس پاس کوٽيو ويندو هو.[115]

سياحت پڻ آرڪنساس جي معيشت لاءِ انتهائي اهم آهي؛ رياست جو سرڪاري لقب "قدرتي رياست" (The Natural State) 1970ع واري ڏهاڪي ۾ رياستي سياحت جي اشتهارن لاءِ اختيار ڪيو ويو هو، ۽ اڄ به استعمال ۾ آهي. رياست 52 رياستي پارڪن جي سار سنڀال ڪري ٿي، جڏهن ته قومي پارڪ سروس آرڪنساس ۾ ست ماڳ سنڀالي ٿي. وليم جيفرسن ڪلنٽن صدارتي لائبريري جي لٽل راڪ ۾ تعمير شهر ڏانهن گهڻن سياحن کي متوجه ڪيو ۽ ڀر واري ريور مارڪيٽ ضلعي کي ٻيهر سرگرم بڻايو. ڪيترائي شهر ميلا پڻ منعقد ڪن ٿا، جيڪي سياحن کي آرڪنساس جي ثقافت ڏانهن ڇڪين ٿا، جهڙوڪ براڊلي ڪائونٽي پنڪ ٽماٽو ميلو (وارن)، ڪنگ بسڪيٽ بلوز فيسٽيول، اوزارڪ لوڪ فيسٽيول، ٽوڊ سک ڊيز، ۽ ٽونٽي ٽائون انگور ميلو.[116]

آمدرفت

[سنواريو]

سانچو:More citations needed section

هرنانڊو ڊي سوٽو پل، مسيسيپي درياهه کي پار ڪندي ويسٽ ميمفس ڏانهن وڃي ٿي.

آرڪنساس ۾ آمدرفت جي نگراني آرڪنساس آمدرفت کاتو (ArDOT) ڪندو آهي، جنهن جو مرڪزي دفتر لٽل راڪ ۾ واقع آهي. ڪيترائي اهم آمدرفتي رستا لٽل راڪ مان گذرن ٿا، جن ۾ انٽر اسٽيٽ 30 (I-30) ۽ انٽر اسٽيٽ 40 (I-40) شامل آهن، جيڪا آمريڪا جي ٽرڪ آمدرفت لاءِ ٽئين سڀ کان وڌيڪ مصروف شاهراهه آهي.[117] آرڪنساس پهريون ڀيرو 1924ع ۾ رياستي شاهراهن جو نظام قائم ڪيو ۽ 1926ع ۾ انهن کي نمبر ڏنا. آرڪنساس ۾ ڊالر وي روڊ جهڙين آمريڪا جي ابتدائي پڪين سڙڪن مان هڪ موجود هئي، ۽ اها انٽر اسٽيٽ هاءِ وي سسٽم جي شروعاتي حصيدارن مان پڻ هئي. اڄ رياست اٺ انٽر اسٽيٽ شاهراهن، 20 آمريڪي شاهراهن ۽ وڏي رياستي شاهراهي نظام جي سار سنڀال ڪري ٿي.

اتر اوڀر آرڪنساس ۾ انٽر اسٽيٽ 55، ميمفس کان اتر طرف ميزوري تائين وڃي ٿي، جڏهن ته ان جي هڪ نئين شاخ جونزبورو (I-555) ڏانهن وڃي ٿي. اتر اولهه آرڪنساس ۾ انٽر اسٽيٽ 49، فورٽ سمٿ کان بيلا وسٽا باءِ پاس جي شروعات تائين وڃي ٿي. I-49 جو هي حصو گهڻي ڀاڱي اڳوڻي I-540 واري رستي تي هلي ٿو، جيڪو I-40 کان اتر طرف وڌندو هو.[118] رياست وٽ ملڪ جو 13هون وڏو رياستي شاهراهي نظام پڻ آهي.[119]

ميزوري اينڊ ناردرن آرڪنساس ريل روڊ

آرڪنساس ۾ لڳ ڀڳ 2,750 miles (4,430 ڪلوميٽر) ڊگهي ريلوي پٽڙي موجود آهي، جيڪا 26 ريلوي ڪمپنين ۾ ورهايل آهي، جن ۾ ٽي ڪلاس ون ريلوي ڪمپنيون پڻ شامل آهن.[120] مال بردار ريلويون گهڻو ڪري ڏکڻ اوڀر آرڪنساس ۾ آهن، جتي اهي علائقي جي صنعتن جي خدمت ڪن ٿيون. ٽيڪساس ايگل، جيڪا ايم ٽريڪ جي مسافر ريل آهي، رياست جي اندر پنجن اسٽيشنن والنٽ رج، لٽل راڪ، مالورن، آرڪيڊيلفيا ۽ هوپ تي بيهندي آهي، جڏهن ته ٽيڪسارڪانا واري اسٽيشن ٽيڪساس جي سرحد تي واقع آهي.

آرڪنساس پنهنجي دريائن کي واپار لاءِ پڻ استعمال ڪري ٿو. مسيسيپي درياهه ۽ آرڪنساس درياهه ٻئي اهم آبي شاهراهون آهن. آمريڪي فوج جو ڪور آف انجنيئرز ميڪ ڪليلن-ڪر آرڪنساس درياهه نيويگيشن سسٽم جي سار سنڀال ڪري ٿو، جيڪو بارجن کي آرڪنساس درياهه ذريعي پورٽ آف ڪيٽوسا، ٽلسا، اوڪلاهوما تائين پهچڻ جي سهولت ڏئي ٿو.

رياست ۾ تجارتي هوائي سروس وارا چار هوائي اڏا آهن: ڪلنٽن نيشنل ايئرپورٽ (اڳوڻو لٽل راڪ نيشنل ايئرپورٽ يا ايڊمز فيلڊ)، نارٿ ويسٽ آرڪنساس ريجنل ايئرپورٽ، فورٽ سمٿ ريجنل ايئرپورٽ ۽ ٽيڪسارڪانا ريجنل ايئرپورٽ. ان کان علاوه رياست ۾ درجنين ننڍا هوائي اڏا پڻ موجود آهن.

رياست جي مختلف شهرن جي وچ ۾ بس سروس فلڪس بس، گري هائونڊ لائينز ۽ جيفرسن لائينز فراهم ڪن ٿيون.[121][122]

عوامي آمدرفت ۽ بزرگن يا ذهني يا جسماني ترقياتي معذورين وارن ماڻهن لاءِ ڪميونٽي آمدرفت جون خدمتون سينٽرل آرڪنساس ٽرانزٽ اٿارٽي ۽ اوزارڪ ريجنل ٽرانزٽ جهڙيون ايجنسيون مهيا ڪن ٿيون، جيڪي آرڪنساس ٽرانزٽ ايسوسيئيشن جو حصو آهن.

حڪومت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس جي سياست ۽ حڪومت

آمريڪا جي وفاقي حڪومت وانگر، آرڪنساس ۾ سياسي اختيار ٽن شاخن ۾ ورهايل آهي: انتظامي، قانون ساز ۽ عدالتي. هر عهديدار جي مدت چار سال هوندي آهي. عهديدارن لاءِ حد ٻه مڪمل مدتون، ۽ پهرين مڪمل مدت کان اڳ ڪا به جزوي مدت، مقرر ٿيل آهي.[123]

انتظامي

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس جو گورنر

آرڪنساس جي گورنر سارا هَڪَبي سينڊرز آهي. سينڊرز ريپبلڪن آهي ۽ 10 جنوري 2023ع تي عهدي جو قسم کنيو.[124][125] آرڪنساس ۾ ٻيا ڇهه چونڊيل انتظامي عهدا ليفٽيننٽ گورنر، سيڪريٽري آف اسٽيٽ، اٽارني جنرل، خزانچي، آڊيٽر ۽ لينڊ ڪمشنر آهن.[126] گورنر مختلف رياستي بورڊن، ڪميٽين ۽ کاتن جا سربراهه پڻ مقرر ڪندو آهي. آرڪنساس جا گورنر ٻه سالا مدتون پوريون ڪندا هئا، جيستائين هڪ ريفرنڊم، 1986ع جي چونڊ کان مؤثر، مدت کي چار سال نه ڪيو. انهن عهدن لاءِ چونڊيل ماڻهن لاءِ هر عهدي تي سڄي عمر ۾ ڪل ٻه چار سالا مدتون حد مقرر ٿيل آهي.

آرڪنساس ۾ ليفٽيننٽ گورنر، گورنر کان الڳ چونڊيو ويندو آهي، تنهنڪري هو مختلف سياسي پارٽي سان واسطو رکي سگهي ٿو.[127]

قانون ساز

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس جنرل اسيمبلي

آرڪنساس جنرل اسيمبلي رياست جو ٻه ايواني قانون ساز ادارو آهي، جيڪو سينيٽ ۽ هائوس آف ريپريزنٽيٽوز تي مشتمل آهي. سينيٽ ۾ لڳ ڀڳ برابر آبادي وارن ضلعن مان 35 ميمبر شامل آهن. اهي ضلعا هر ڏهاڪي ۾ آمريڪي مردم شماري سان ٻيهر ترتيب ڏنا ويندا آهن، ۽ انهن چونڊ سالن ۾ جيڪي "2" تي ختم ٿين ٿا، سمورو ايوان ٻيهر چونڊ لاءِ پيش ڪيو ويندو آهي. چونڊ کان پوءِ اڌ سيٽن کي ٻن سالا سيٽن طور مقرر ڪيو ويندو آهي ۽ اهي ٻه سال پوءِ ٻيهر چونڊ لاءِ پيش ٿينديون آهن؛ اهي "اڌ مدتون" قانون ساز جي مدت واري حد ۾ شمار نه ٿينديون آهن. باقي اڌ ميمبر مڪمل چار سالا مدت پوري ڪندا آهن. هي نظام چونڊن کي اهڙي طرح مرحلن ۾ ورهائي ٿو جو هر ٻئي سال اڌ ايوان ٻيهر چونڊ لاءِ پيش ٿئي، ۽ ضلعي بندي کان پوءِ سموري ايوان جي تبديلي ممڪن ٿئي.[128] آرڪنساس هائوس جا ميمبر وڌ ۾ وڌ ٽي ٻه سالا مدتون پوريون ڪري سگهن ٿا. هائوس جي ضلعن جي نئين حدبندي آرڪنساس بورڊ آف اپورشنمينٽ ڪندو آهي.

2012ع جي چونڊن ۾، آرڪنساس جي ووٽرن سينيٽ ۾ 21–14 ريپبلڪن اڪثريت چونڊي، ۽ ريپبلڪن هائوس آف ريپريزنٽيٽوز ۾ 51–49 اڪثريت حاصل ڪئي.[129] 2012ع جي چونڊن ٻنهي قانون ساز ايوانن ۾ ريپبلڪن غلبي کي قائم ڪيو.

2012ع جي چونڊن کان پوءِ آرڪنساس اسٽيٽ هائوس آف ريپريزنٽيٽوز ۾ ريپبلڪن پارٽي جي اڪثريت واري حيثيت، 1874ع کان پوءِ پارٽيءَ جي پهرين اهڙي حيثيت هئي. آرڪنساس اڳوڻي ڪنفيڊريسي جي آخري رياست هئي، جتي آمريڪي گهرو ويڙهه کان پوءِ ڪنهن به ايوان تي ريپبلڪن ڪنٽرول نه هو.[130]

مدت وار حدن ۾ تبديلين کان پوءِ، مطالعي مان ظاهر ٿيو آهي ته لابيسٽ رياستي سياست ۾ گهٽ اثرائتا ٿي ويا آهن. قانون ساز عملي، جنهن تي مدتي حدون لاڳو نه ٿينديون آهن، چونڊيل عهديدارن جي تيز تبديلي سبب وڌيڪ طاقت ۽ اثر حاصل ڪيو آهي.[123]

عدالتي

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس جون عدالتون

آرڪنساس جي عدالتي شاخ ۾ پنج عدالتي نظام آهن: آرڪنساس سپريم ڪورٽ، آرڪنساس ڪورٽ آف اپيلز، سرڪٽ ڪورٽون، ڊسٽرڪٽ ڪورٽون ۽ سٽي ڪورٽون.

گهڻا ڪيس ڊسٽرڪٽ ڪورٽ ۾ شروع ٿين ٿا، جيڪا اسٽيٽ ڊسٽرڪٽ ڪورٽ ۽ لوڪل ڊسٽرڪٽ ڪورٽ ۾ ورهايل آهي. اسٽيٽ ڊسٽرڪٽ ڪورٽون جنرل اسيمبلي طرفان ٺاهيل ضلعن تي ضلعي سطح جو اختيار استعمال ڪن ٿيون، ۽ لوڪل ڊسٽرڪٽ ڪورٽن جي صدارت جزوقتي جج ڪندا آهن، جيڪي ذاتي طور وڪالت به ڪري سگهن ٿا. 25 اسٽيٽ ڊسٽرڪٽ ڪورٽ جج 15 ضلعن جي صدارت ڪن ٿا، جڏهن ته 2013ع ۽ 2017ع ۾ وڌيڪ ضلعا ٺاهيا ويا. سرڪٽ ڪورٽ جا 28 عدالتي سرڪٽ آهن، جن مان هر هڪ ۾ پنج ذيلي شعبا آهن: فوجداري، ديواني، وصيت ۽ وراثت، گهريلو لاڳاپا ۽ نوجوانن بابت عدالت. آرڪنساس ڪورٽ آف اپيلز جو اختيار آرڪنساس سپريم ڪورٽ طئي ڪري ٿي، ۽ ڪورٽ آف اپيلز کان اعليٰ عدالت ڏانهن اپيل جو ڪو حق موجود ناهي. آرڪنساس سپريم ڪورٽ ڪنهن ڌر جي درخواست تي، ڪورٽ آف اپيلز جي درخواست تي، يا جيڪڏهن آرڪنساس سپريم ڪورٽ سمجهي ته ڪيس شروع کان ئي ان کي ڏنو وڃڻ گهرجي ها، ته ڪورٽ آف اپيلز جا ڪيس نظرثاني ڪري سگهي ٿي. آرڪنساس ڪورٽ آف اپيلز جا ٻارهن جج عدالتي ضلعن مان ڇهن سالا قابل تجديد مدتن لاءِ چونڊيا ويندا آهن.

آرڪنساس سپريم ڪورٽ رياست جي آخري اپيل واري عدالت آهي، جيڪا ست ججن تي مشتمل آهي، جيڪي اٺ سالا مدتن لاءِ چونڊيا ويندا آهن. 1836ع جي آرڪنساس آئين تحت قائم ڪيل هن عدالت جي فيصلن خلاف صرف آمريڪا جي سپريم ڪورٽ ۾ اپيل ٿي سگهي ٿي.

وفاقي

[سنواريو]

آرڪنساس جا ٻئي آمريڪي سينيٽر، جان بوزمين ۽ ٽام ڪاٽن، ريپبلڪن آهن. رياست وٽ آمريڪي هائوس آف ريپريزنٽيٽوز ۾ چار سيٽون آهن. چارئي سيٽون ريپبلڪن وٽ آهن: رڪ ڪرافورڊ (پهريون ضلعو)، فرينچ هل (ٻيو ضلعو)، اسٽيو ووميڪ (ٽيون ضلعو)، ۽ بروس ويسٽرمن (چوٿون ضلعو).[131]

سياست

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس جي سياست ۽ حڪومت
3 آڪٽوبر 2024ع تائين پارٽي رجسٽريشن[132][133]
پارٽي ڪل ووٽر سيڪڙو
غير جماعتي 1,581,556 87.59%
ريپبلڪن 140,291 7.47%
ڊيموڪريٽڪ 88,969 4.89%
ٻيون 851 0.05%
ڪل 1,811,667 100.00%
لٽل راڪ ۾ ڪلنٽن صدارتي مرڪز

آرڪنساس جي گورنر بل ڪلنٽن، 1988ع ڊيموڪريٽڪ نيشنل ڪنوينشن ۾ مائيڪل ڊوڪاڪس جي حمايت ۾ هڪ ڊگهي تقرير ڪري، رياست کي قومي ڌيان ۾ آندو. ڪجهه صحافين تجويز ڪيو ته اها تقرير سندس خواهشن لاءِ خطرو هئي؛ ڪلنٽن ان کي "غلطين جي ڪاميڊي، بس انهن عجيب اتفاقي ڳالهين مان هڪ" قرار ڏنو.[134]

هن 1992ع ۾ صدارت لاءِ ڊيموڪريٽڪ نامزدگي حاصل ڪئي. ڪلنٽن پاڻ کي "نيو ڊيموڪريٽ" طور پيش ڪيو ۽ موجوده صدر جارج ايڇ. ڊبليو. بش جي ٽٽل وعدي کي سندس خلاف استعمال ڪري 1992ع آمريڪي صدارتي چونڊ کٽي، جنهن ۾ هن کي 43.0٪، بش کي 37.5٪ ۽ آزاد ارب پتي راس پيرو کي 18.9٪ ووٽ مليا.

ريپبلڪن طاقت روايتي طور تي گهڻو ڪري رياست جي اتر اولهه حصي، خاص طور فورٽ سمٿ ۽ بينٽن وِل، ۽ مائونٽين هوم علائقي جي اتر-مرڪزي آرڪنساس ۾ مرڪوز رهي. آخري علائقي ۾ ريپبلڪنن کي 90٪ يا ان کان وڌيڪ ووٽ ملڻ لاءِ سڃاتو ويو آهي، جڏهن ته باقي رياست وڌيڪ ڊيموڪريٽڪ هئي. 2010ع کان پوءِ، ريپبلڪن طاقت وڌيڪ اتر اوڀر، ڏکڻ اولهه ۽ لٽل راڪ جي مضافاتي علائقن ۾ پکڙجي وئي. ڊيموڪريٽس گهڻو ڪري مرڪزي لٽل راڪ، مسيسيپي ڊيلٽا، پائن بلف علائقي، ۽ لوئيزيانا سان ڏاکڻي سرحد ڀر وارن علائقن ۾ مرڪوز آهن.

آرڪنساس تعمير نو کان پوءِ آمريڪي سينيٽ لاءِ رڳو ٽي ريپبلڪن چونڊيا آهن: ٽم هچنسن، جيڪو هڪ مدت کان پوءِ مارڪ پرائر هٿان شڪست کائي ويو؛ جان بوزمين، جنهن موجوده سينيٽر بلانش لنڪن کي شڪست ڏني؛ ۽ ٽام ڪاٽن، جنهن 2014ع ۾ پرائر کي شڪست ڏني. 2013ع کان اڳ، جنرل اسيمبلي تعمير نو کان پوءِ ريپبلڪن پارٽي جي ڪنٽرول ۾ نه آئي هئي، جڏهن 2012ع جي ڪاميابين کان پوءِ ريپبلڪنن وٽ رياستي هائوس ۾ 51 سيٽن جي اڪثريت ۽ رياستي سينيٽ ۾ 35 مان 21 سيٽون هيون. آرڪنساس، فلوريڊا ۽ ورجينيا کان سواءِ، اڳوڻي ڪنفيڊريسي جي انهن ٿورين رياستن مان هڪ هئي، جنهن 21هين صديءَ جي پهرين ڏهاڪي دوران ڪنهن به عرصي لاءِ ٻه ڊيموڪريٽس آمريڪي سينيٽ ڏانهن موڪليا.

2010ع ۾، ريپبلڪنن رياست جي آمريڪي هائوس آف ريپريزنٽيٽوز جي چار سيٽن مان ٽي حاصل ڪيون. 2012ع ۾، انهن چارئي هائوس سيٽن تي ڪاميابي حاصل ڪئي. آرڪنساس کي اها خاصيت حاصل هئي ته ان جو آمريڪي هائوس وفد مڪمل طور فوجي اڳوڻن سپاهين تي مشتمل هو (رڪ ڪرافورڊ، فوج؛ ٽم گرفن، آرمي ريزرو؛ اسٽيو ووميڪ، نيشنل گارڊ؛ ٽام ڪاٽن، فوج). جڏهن 2014ع ۾ پرائر شڪست کاڌي، تڏهن تعمير نو کان پوءِ پهريون ڀيرو سمورو ڪانگريسي وفد ريپبلڪن پارٽي جي هٿ ۾ آيو.

رياست جي وڏي ايوينجيليڪل آبادي جي عڪاسي طور، آرڪنساس ۾ سماجي قدامت پسندي جو مضبوط رجحان آهي. سپريم ڪورٽ جي تاريخي فيصلي ڊوبس بنام جيڪسن وومينز هيلٿ آرگنائزيشن کان پوءِ، آرڪنساس انهن نون رياستن مان هڪ بڻجي وئي جتي حمل ضايع ڪرڻ تي پابندي آهي.[135] آرڪنساس آئين تحت، آرڪنساس رائيٽ ٽو ورڪ رياست آهي. ان جي ووٽرن 2004ع ۾ هم جنس شادي تي پابندي منظور ڪئي، جنهن ۾ 75٪ ماڻهن ها ۾ ووٽ ڏنو،[136] جيتوڻيڪ اها پابندي سپريم ڪورٽ طرفان اوبرگيفيل بنام هوڊجز ۾ هم جنس شادي کي تحفظ ڏيڻ کان پوءِ غير فعال آهي.

آرڪنساس موت جي سزا برقرار رکي ٿو. سزا ڏيڻ جا منظور ٿيل طريقا بجلي واري ڪرسي سميت آهن.[137]

فوج

[سنواريو]

لٽل راڪ ايئر فورس بيس جي اسٽريٽجڪ ايئر ڪمانڊ سهولت، 308هين اسٽريٽجڪ ميزائل ونگ (308th SMW) جي ڪمانڊ هيٺ ارڙهن سائلوز مان هڪ هئي، خاص طور 374هين اسٽريٽجڪ ميزائل اسڪواڊرن (374th SMS) جي نون سائلوز مان هڪ. هي اسڪواڊرن لانچ ڪمپليڪس 374–7 جو ذميوار هو، جيڪو ڊماسڪس، آرڪنساس ۾ 1980ع ۾ ٽائٽن II بين البراعظمي بيلسٽڪ ميزائل (ICBM) جي ڌماڪي جو ماڳ هو.[138]

ٽيڪسيشن

[سنواريو]

ٽيڪس آرڪنساس کاتو ماليات ۽ انتظاميا طرفان گڏ ڪيا ويندا آهن.[139]

صحت

[سنواريو]
يو اي ايم ايس ميڊيڪل سينٽر، لٽل راڪ

2012ع تائين، ٻين ڪيترين ڏاکڻين رياستن وانگر، آرڪنساس ۾ آمريڪا جي باقي حصن جي ڀيٽ ۾ وقت کان اڳ موت، ٻارڙن جي موت، دل ۽ رت جي نالن سان لاڳاپيل موتن، ۽ ڪم واري هنڌ ٿيندڙ فوتگين جي شرح وڌيڪ هئي.[140] باقاعدگي سان ورزش ڪندڙ بالغن جي سيڪڙي ۾ رياست نيو يارڪ سان گڏ 43هين نمبر تي آهي.[141] آرڪنساس کي عام طور تي موٽاپي، سگريٽ نوشي ۽ سست طرز زندگي جي بلند شرح سبب سڀ کان گهٽ صحتمند رياستن مان هڪ قرار ڏنو ويندو آهي،[140] پر گيلپ جي هڪ سروي موجب، افورڊبل ڪيئر ايڪٽ منظور ٿيڻ کان پوءِ آرڪنساس بنا بيمه رهواسين جي تعداد گهٽائڻ ۾ سڀ کان تيز فوري اڳڀرائي ڪئي. آرڪنساس ۾ بنا بيمه ماڻهن جو سيڪڙو 2013ع ۾ 22.5 کان گهٽجي آگسٽ 2014ع ۾ 12.4 ٿي ويو.[142]

آرڪنساس ڪلين اِنڊور ايئر ايڪٽ، جيڪو سڄي رياست ۾ سگريٽ نوشي تي پابندي وارو قانون آهي ۽ جنهن مان بارن ۽ ڪجهه ريسٽورنٽن کي استثنا حاصل آهي، 2006ع ۾ لاڳو ٿيو.[143]

آرڪنساس ۾ صحت جون خدمتون اسپتالن جي هڪ نيٽ ورڪ ذريعي ڏنيون وڃن ٿيون، جيڪي آرڪنساس هاسپيٽل ايسوسيئيشن جون ميمبر آهن. ڪيترين شاخن وارا اهم ادارا بيپٽسٽ هيلٿ، ڪميونٽي هيلٿ سسٽمز ۽ هيلٿ سائوٿ آهن. لٽل راڪ ۾ يونيورسٽي آف آرڪنساس فار ميڊيڪل سائنسز (UAMS)، يو اي ايم ايس ميڊيڪل سينٽر هلائي ٿي، جيڪو هڪ تدريسي اسپتال آهي ۽ ڪينسر ۽ گردن جي بيمارين ۾ قومي سطح تي اعليٰ ڪارڪردگي وارو قرار ڏنو ويو آهي.[144] يو اي ايم ايس ميڊيڪل سينٽر جو ٻارڙن وارو شعبو آرڪنساس چلڊرنز اسپتال جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، جيڪا ٻارن جي دل جي بيمارين ۽ دل جي جراحي ۾ قومي سطح تي درجا بندي ٿيل آهي.[145] گڏيل طور تي، اهي ٻئي ادارا رياست جا واحد ليول آءِ ٽراما سينٽر آهن.[146]

تعليم

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس ۾ تعليم

آرڪنساس ۾ رياستي مالي سهائتا سان هلندڙ ڪنڊرگارٽن، ابتدائي، جونيئر ۽ سينيئر هاءِ اسڪولن جو ڪل انگ 1,064 آهي.[147]

رياست سرڪاري يونيورسٽين ۽ ڪاليجن جي هڪ نيٽ ورڪ جي سرپرستي ڪري ٿي، جنهن ۾ ٻه وڏا يونيورسٽي نظام شامل آهن: آرڪنساس اسٽيٽ يونيورسٽي سسٽم ۽ آرڪنساس يونيورسٽي سسٽم۔ آرڪنساس يونيورسٽي، جيڪا آرڪنساس يونيورسٽي سسٽم جو مرڪزي ڪيمپس آهي ۽ فيئٽويل ۾ واقع آهي، ان کي يو ايس نيوز اينڊ ورلڊ رپورٽ پاران آمريڪا جي سرڪاري تعليمي ادارن ۾ 63هين درجو ڏنو ويو هو.[148] ٻين سرڪاري ادارن ۾ آرڪنساس اسٽيٽ يونيورسٽي، آرڪنساس يونيورسٽي ائٽ پائن بلف، آرڪنساس ٽيڪ يونيورسٽي، هينڊرسن اسٽيٽ يونيورسٽي، سدرن آرڪنساس يونيورسٽي ۽ سينٽرل آرڪنساس يونيورسٽي شامل آهن، جيڪي سڄي رياست ۾ واقع آهن. رياست 11 خانگي ڪاليجن ۽ يونيورسٽين جو پڻ گهر آهي، جن ۾ هينڊرڪس ڪاليج به شامل آهي، جنهن کي يو ايس نيوز اينڊ ورلڊ رپورٽ موجب ملڪ جي اعليٰ 100 لبرل آرٽس ڪاليجن مان هڪ قرار ڏنو ويو آهي.[149]

1920ع واري ڏهاڪي دوران رياست سڀني ٻارن لاءِ سرڪاري اسڪولن ۾ تعليم حاصل ڪرڻ لازمي قرار ڏني. اسڪولي سال جو مدو 131 ڏينهن مقرر ڪيو ويو، جيتوڻيڪ ڪجهه علائقا ان گهرج کي پورو ڪرڻ ۾ ناڪام رهيا.[150][151]

جيتوڻيڪ اولهه جي دنيا جي اڪثر ملڪن ۾ اسڪولن ۾ جسماني سزا عام طور تي ممنوع آهي، پر آرڪنساس ۾ اها اڃا تائين غيرمعمولي ڳالهه نه آهي. سرڪاري انگن اکرن موجب، 2011–12ع جي اسڪولي سال دوران سرڪاري اسڪولن جي 20,083 شاگردن کي گهٽ ۾ گهٽ هڪ ڀيرو پيڊل ذريعي جسماني سزا ڏني وئي.[152][lower-alpha 3] آمريڪا جي سرڪاري اسڪولن ۾ جسماني سزا جي شرح صرف مسيسيپي ۾ آرڪنساس کان وڌيڪ آهي.[152]

ميڊيا

[سنواريو]

2010ع تائين آرڪنساس جون ڪيتريون ئي مقامي اخبارون ويهڪو ميڊيا، الاباما سان لاڳاپيل لينڪاسٽر مئنيجمينٽ، ڪينٽڪي سان لاڳاپيل پيڪسٽن ميڊيا گروپ، مسوري سان لاڳاپيل رسٽ ڪميونيڪيشنس، نيواڊا سان لاڳاپيل اسٽيفنز ميڊيا ۽ نيويارڪ سان لاڳاپيل گيٽ هائوس ميڊيا جي ملڪيت هيون.[153]

ثقافت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آرڪنساس جي ثقافت
وان بيورن ڪنفيڊريٽ يادگار، ڪرافورڊ ڪائونٽي جي عدالت واري عمارت وٽ، وان بيورن، آرڪنساس

آرڪنساس جي ثقافت ۾ مخصوص کاڌا، مقامي لهجو ۽ روايتي ميلا شامل آهن. ثقافت ۾ راندين کي پڻ وڏي اهميت حاصل آهي، جن ۾ آمريڪي فٽبال، بيس بال، باسڪيٽ بال، شڪار ۽ مڇي مارڻ شامل آهن. آرڪنساس جي ثقافت جو شايد سڀ کان وڌيڪ مشهور پهلو اهو تصور آهي ته هتان جا رهواسي سست ۽ جبلن ۾ رهندڙ اڻسڌريل ماڻهو آهن.[154] هي شهرت ان وقت شروع ٿي، جڏهن شروعاتي سياحن رياست کي هڪ اهڙي جهنگلي علائقي طور بيان ڪيو، جيڪو ڌاڙيلن ۽ چورن سان ڀريل هو.[155] آرڪنساس جي اهڙي شهرت جي سڀ کان مشهور علامت دي آرڪنساس ٽريولر آهي، جيڪو 1840ع واري ڏهاڪي جي هڪ لوڪ ڪهاڻيءَ تي ٻڌل مصوريءَ جو هڪ شاهڪار آهي.[156] جيتوڻيڪ ان جو اصل مقصد ڏکڻ اوڀر آرڪنساس جي مالدار زميندارن ۽ اتر اولهه جي غريب جبلن وارن علائقن جي رهواسين جي وچ ۾ فرق ڏيکارڻ هو، پر پوءِ ان جي معنيٰ بدلجي وئي ۽ اهو هڪ اهڙي اترئين مسافر جي تصوير بڻجي ويو، جيڪو اوزارڪ جبلن ۾ سفيد گهوڙي تي گم ٿي ويو هو ۽ هڪ پٺتي پيل آرڪنساسي کان رستو پڇي رهيو هو.[157] رياست اڳوڻين ڪنفيڊريٽ رياستن وانگر نسلي تعصب جي بدنامي پڻ سهي ٿي، ۽ لٽل راڪ نائين جهڙا تاريخي واقعا آرڪنساس جي ان دائمي تصور کي وڌيڪ مضبوط ڪن ٿا.[158]

فن ۽ تاريخ جا عجائب گهر آرڪنساس جي رهواسين ۽ سياحن لاءِ ثقافتي اهميت رکندڙ شيون پيش ڪن ٿا. ڪرسٽل برجز آمريڪي آرٽ ميوزيم، جيڪو بينٽن وِل ۾ واقع آهي، پنهنجي افتتاحي سال 2012ع دوران 604,000 سياحن جي ميزباني ڪئي.[159] عجائب گهر ۾ آمريڪي فن جي پنجن صدين تي پکڙيل 450 کان وڌيڪ فن پارا موجود آهن، جڏهن ته گهمڻ جا پيچرا ۽ تعليمي سرگرميون پڻ مهيا ڪيون وڃن ٿيون.[160] ڪيترن ئي تاريخي شهرن جي ماڳن کي بحال ڪري آرڪنساس جي رياستي پارڪن جو حصو بڻايو ويو آهي، جن ۾ هسٽارڪ واشنگٽن اسٽيٽ پارڪ، پوهاٽن هسٽارڪ اسٽيٽ پارڪ ۽ ڊيوڊسن وِل هسٽارڪ اسٽيٽ پارڪ شامل آهن.

آرڪنساس ۾ مقامي موسيقيءَ جا ڪيترائي انداز موجود آهن، جن ۾ بلوز موسيقي جي روايت ويسٽ ميمفس، پائن بلف ۽ هيلينا–ويسٽ هيلينا سان لاڳاپيل آهي، جڏهن ته اوزارڪ علائقي مان راڪابيلي، بليوگراس ۽ لوڪ موسيقي مشهور آهي. ڪنگ بسڪيٽ بلوز فيسٽيول ۽ بائيڪس، بلوز اينڊ باربي ڪيو جهڙا ميلا رياست جي بلوز موسيقي جي تاريخ کي ڀيٽا پيش ڪن ٿا. اوزارڪ لوڪ فيسٽيول، جيڪو مائونٽن ويو ۾ ٿيندو آهي، اوزارڪ ثقافت جو جشن آهي ۽ ان ۾ اڪثر لوڪ ۽ بليوگراس موسيقار شرڪت ڪندا آهن. آرڪنساس تي ٻڌل ادب، جهڙوڪ آءِ نو واءِ دي ڪيجڊ برڊ سنگز از مايا اينجيلو ۽ اي پينٽيڊ هائوس از جان گريشام، مختلف دورن جي ثقافت کي بيان ڪن ٿا.

رانديون ۽ وندر

[سنواريو]
اوڀر آرڪنساس جا ٻڏل ۽ ٻيلن سان ڍڪيل هيٺاهين علائقا، جتي سياري ۾ لڏپلاڻ ڪندڙ آبي پکي اچن ٿا.

ٽيم راندين، خاص طور تي ڪاليجي آمريڪي فٽبال، آرڪنساس جي ماڻهن لاءِ وڏي اهميت رکن ٿيون. آرڪنساس ۾ ڪاليجي فٽبال جي شروعات سادي نموني سان ٿي، جڏهن آرڪنساس يونيورسٽي پهريون ڀيرو 1894ع ۾ پنهنجي ٽيم ميدان ۾ لاٿي. ڪيترن ئي آرڪنساسين لاءِ آرڪنساس ريزربيڪس فٽبال رياست جي عوامي سڃاڻپ جي علامت رهي آهي.[161] جيتوڻيڪ آرڪنساس يونيورسٽي فيئٽويل ۾ واقع آهي، پر ريزربيڪس هر موسم ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ مقابلو وار ميموريل اسٽيڊيم، لٽل راڪ ۾ کيڏندي رهي آهي، جيئن مرڪزي ۽ ڏاکڻي آرڪنساس ۾ مداحن جي حمايت برقرار رهي.

آرڪنساس اسٽيٽ يونيورسٽي 1992ع ۾ رياست جي ٻي اين سي اي اي ڊويزن ون فٽبال بول سب ڊويزن (FBS) ٽيم بڻجي وئي، جڏهن ته ان کان اڳ لڳ ڀڳ ويهن سالن تائين هيٺين ڊويزنن ۾ کيڏندي رهي هئي. آرڪنساس يونيورسٽي جي پاليسي موجب رياست اندر هڪٻئي سان مقابلو نه ڪرڻ سبب ٻنهي يونيورسٽين ڪڏهن به هڪٻئي خلاف راند نه کيڏي.[162]

آرڪنساس يونيورسٽي سسٽم جا ٻيا ٻه ڪيمپس پڻ ڊويزن ون جا ميمبر آهن. آرڪنساس يونيورسٽي ائٽ پائن بلف، ساوٿ ويسٽرن ايٿليٽڪ ڪانفرنس جي ميمبر آهي، جنهن جون سڀئي ٽيمون فٽبال چيمپيئن شپ سب ڊويزن (FCS) ۾ مقابلو ڪن ٿيون. آرڪنساس يونيورسٽي ائٽ لٽل راڪ، جيڪا راندين ۾ صرف "لٽل راڪ" جي نالي سان سڃاتي وڃي ٿي، 2022ع ۾ اوهايو ويلي ڪانفرنس ۾ شامل ٿي، ۽ ان وٽ فٽبال پروگرام موجود ناهي. جولاءِ 2026ع ۾ اها يونائيٽيڊ ايٿليٽڪ ڪانفرنس ۾ شامل ٿيندي، جيڪا اڳوڻي ويسٽرن ايٿليٽڪ ڪانفرنس جي نئين سڃاڻپ آهي. رياست جو ٻيو ڊويزن ون ادارو سينٽرل آرڪنساس يونيورسٽي (UCA) آهي، جيڪو 2021ع ۾ ائٽلانٽڪ سن ڪانفرنس ۾ شامل ٿيو ۽ جولاءِ 2026ع کان يونائيٽيڊ ايٿليٽڪ ڪانفرنس ۾ مڪمل راندين واري ميمبر طور شامل ٿيندو. آرڪنساس جا ست ننڍا ڪاليج اين سي اي اي ڊويزن ٻه ۾ مقابلو ڪن ٿا، جڏهن ته ٻه ننڍا ڪاليج اين سي اي اي ڊويزن ٽي ۾ مقابلو ڪن ٿا، جتي راندين جي وظيفي ڏيڻ جي اجازت ناهي. ويهين صديءَ جي شروعات ۾ آرڪنساس ۾ هاءِ اسڪول فٽبال پڻ تيزيءَ سان ترقي ڪئي.

بيس بال آرڪنساس ۾ گهري پاڙون رکي ٿي ۽ ان وقت به مقبول هئي، جڏهن ميجر ليگ بيس بال (MLB) جون بهاري تربيتي سرگرميون 1886ع کان 1920ع واري ڏهاڪي تائين هاٽ اسپرنگس ۾ ٿينديون هيون. رياست ۾ ٻه ننڍي ليگ بيس بال جون ٽيمون موجود آهن. آرڪنساس ٽريولرز ڊڪي–اسٽيفنز پارڪ، نارٿ لٽل راڪ ۾ کيڏي ٿي، جڏهن ته نارٿ ويسٽ آرڪنساس نيچرلز آرويسٽ بالپارڪ، اسپرنگڊيل ۾ کيڏي ٿي. ٻئي ٽيمون ٽيڪساس ليگ ۾ مقابلو ڪن ٿيون.

شڪار اڄ به رياست ۾ تمام گهڻو مقبول آهي. شڪار کي منظم ڪرڻ لاءِ رياست 1915ع ۾ آرڪنساس گيم اينڊ فش ڪميشن قائم ڪئي.[163] اڄ به آرڪنساس جي آبادي جو وڏو حصو بطخ جو شڪار مسيسيپي فلائي وي ۾ ۽ هرڻ جو شڪار سڄي رياست ۾ ڪري ٿو.[164] ڊڪس اَن لميٽيڊ تنظيم اسٽٽگارٽ، آرڪنساس کي "بطخن جي ڪائنات جو مرڪز" قرار ڏنو آهي.[165] لکين ايڪڙ سرڪاري زمين تيراندازي ۽ جديد بندوقن سان شڪار ڪندڙن لاءِ دستياب آهي.[164]

آرڪنساس ۾ مڇي مارڻ هميشه کان مشهور رهيو آهي،[166] ۽ رياست ۾ ذخيرن جي تعمير سان هن شوق کي وڌيڪ هٿي ملي. نورفورڪ ڊيم جي تعمير کان پوءِ نورفورڪ ٽيل واٽر ۽ وائيٽ درياهه ٽرائوٽ مڇي ماريندڙن لاءِ مشهور ماڳ بڻجي ويا. بل شولز، هاٽ اسپرنگس وليج ۽ فيرفيلڊ بي جهڙيون ننڍيون آبادڪاريون مڇي مارڻ جي ڍنڍن جي ڪري ترقي ڪري ويون. نيشنل پارڪ سروس بفيلو نيشنل درياهه کي پنهنجي قدرتي حالت ۾ محفوظ رکيو آهي، جتي هر سال فلاءِ فشنگ جا شوقين اچن ٿا.

آرڪنساس جو آمريڪا ۾ آئس هاڪي سان مختصر تعلق پڻ رهيو آهي. آرڪنساس گليشيئر ڪيٽس 1998ع ۾ بارٽن ڪوليزيم، لٽل راڪ ۾ قائم ٿي.[167] پهرين ڪامياب موسم کان پوءِ حاضري گهٽجڻ لڳي. 2001ع ۾ ڊيو بيريمن ٽيم جو 51 سيڪڙو حصو ايڪوٽي ميڊيا هولڊنگز کي وڪڻي ڇڏيو، پر حالتون وڌيڪ خراب ٿينديون ويون. 2002ع تائين في راند ٽن هزارن کان به گهٽ تماشائي اچڻ لڳا ۽ ٽيم 2003ع ۾ ختم ٿي وئي. ايندڙ سال ٽيڪسارڪانا بينڊٽس جي صورت ۾ جونيئر آئس هاڪي آرڪنساس ۾ آئي. ٽيم شروعاتي ڪاميابي ماڻي، پر پوءِ سينٽ لوئس ۾ بهتر موقعو ملڻ سبب اتي منتقل ٿي وئي، جيتوڻيڪ مقامي ماڻهن جي دلچسپي وڌي رهي هئي.[168]

آرڪنساس يونيورسٽي وٽ آمريڪي ڪاليجيٽ هاڪي ايسوسيئيشن (ACHA) جي هڪ ٽيم آهي، جيڪا آرڪنساس ريزربيڪس هاڪي ڪلب جي نالي سان مشهور آهي. هي ٽيم ACHA جي ڊويزن II ۽ III ۾ مقابلو ڪري ٿي ۽ 2007ع ۾ قيام کان وٺي آرڪنساس ۾ آئس هاڪي جي واڌاري ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي.[169] هن پروگرام ڪيترائي علائقائي ٽورنامينٽ کيڏيا آهن ۽ علائقي ۾ ڪاليجي آئس هاڪي جي ترقي ۾ پڻ حصو ورتو آهي.[170] 2023ع تائين آرڪنساس مان ڪو به رانديگر آئس هاڪي ۾ نمايان شهرت حاصل نه ڪري سگهيو آهي. 2022ع ۾ يو ايس اي هاڪي وٽ صرف 415 رجسٽرڊ رانديگر هجڻ سبب رياست ۾ هن راند ۾ شرڪت جي شرح ملڪ ۾ سڀ کان گهٽ مان هڪ هئي، ۽ قومي سطح تي ان جو نمبر 48 هو.[171]

سياحتي ماڳ

[سنواريو]
بلينچرڊ اسپرنگس غارون، اسٽون ڪائونٽي ۾

پڻ ڏسو

[سنواريو]

نوٽس ۽ حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Jones, Daniel (1997) English Pronouncing Dictionary, 15th ed. Cambridge University Press. ISBN 0-521-45272-4.
  2. ↑ "Census Regions and Divisions of the United States" (PDF). Geography Division, United States Census Bureau. اصل نسخو (PDF) مان جنوري 20, 2013 تي محفوظ ڪيل. جُونِ 23, 2012 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  3. ↑ Lyon, Owen (Autumn 1950). The Trail of the Quapaw. 9. Arkansas Historical Association. pp. 206–7.
  4. ↑ Cash, Marie (December 1943). Arkansas Achieves Statehood. 2. Arkansas Historical Association.
  5. 1 2 Bright, William (2007). Native American Placenames of the United States. Norman: University of Oklahoma Press. ص. 47. ISBN 978-0-806135984.
  6. ↑ "Arkansas Secretary of State". www.sos.arkansas.gov. July 9, 2024 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "Origin of Names of US States". Bureau of Indian Affairs (انگريزي ۾). July 9, 2024 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ (official text) Code. AR, US: Assembly. http://www.arkleg.state.ar.us/assembly/ArkansasCode/0/1-4-105.htm. آرڪائيو ڪيا ويا September 24, 2011, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  9. ↑ Liberman, Mark (March 10, 2007). "Arkansas apostrophism". Language Log. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ سانچو:Cite act
  11. ↑ Hudson, Charles M. (1997). Knights of Spain, Warriors of the Sun. University of Georgia Press. ص. 341–351. ISBN 9780820318882.
  12. ↑ Davidson, James West. After the Fact: The Art of Historical Detection Volume 1. Mc Graw Hill, New York 2010, Chapter 1, p. 2,3
  13. ↑ Sabo III, George (December 12, 2008). "First Encounters, Hernando de Soto in the Mississippi Valley, 1541–42". May 3, 2012 تي حاصل ڪيل.[مئل ڳنڍڻو]
  14. ↑ Fletcher 1989, p. 26.
  15. 1 2 Arnold 1992, p. 75.
  16. ↑ "Linguist list 14.4". Listserv.linguistlist.org. February 11, 2003. اصل نسخو مان December 8, 2008 تي محفوظ ڪيل. July 30, 2010 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ Arnold et al. 2002, p. 82.
  18. ↑ Din, Gilbert C. (Spring 1981). "Arkansas Post in the American Revolution". The Arkansas Historical Quarterly 40 (1): 17–28. doi:10.2307/40023280.
  19. ↑ Arnold et al. 2002, p. 79.
  20. ↑ Johnson 1965, p. 58.
  21. ↑ Bolton, S. Charles (Spring 1999). "Slavery and the Defining of Arkansas". The Arkansas Historical Quarterly 58 (1): 9. doi:10.2307/40026271.
  22. ↑ Scroggs 1961, pp. 231–232.
  23. ↑ "3c Arkansas Centennial state houses single". ' Smithsonian National Postal Museum. 1936. January 10, 2024 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ White 1962, p. 197.
  25. ↑ Eno, Clara B. (Winter 1945). "Territorial Governors of Arkansas". Arkansas Historical Quarterly 4 (4): 278. doi:10.2307/40018362.
  26. ↑ Scroggs 1961, p. 243.
  27. ↑ Historical Census Browser, 1860 US Census, University of Virginia آرڪائيو ڪيا ويا August 23, 2007, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Retrieved March 21, 2008.
  28. ↑ Arnold et al. 2002, p. 135.
  29. 1 2 3 Bolton 1999, p. 22.
  30. ↑ Arnold et al. 2002, p. 200.
  31. ↑ "Brooks-Baxter War—Encyclopedia of Arkansas". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 29, 2007 تي محفوظ ڪيل. August 24, 2007 تي حاصل ڪيل.
  32. ↑ William D. Baker, Minority Settlement in the Mississippi River Counties of the Arkansas Delta, 1870–1930 آرڪائيو ڪيا ويا May 27, 2008, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Arkansas Preservation Commission. Retrieved May 14, 2008
  33. ↑ "White Primary" System Bars Blacks from Politics—1900, The Arkansas News, Old State House, Spring 1987, p.3. Retrieved March 22, 2008. آرڪائيو ڪيا ويا January 15, 2009, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  34. ↑ Elaine Massacre, Arkansas Encyclopedia of History and Culture; accessed April 3, 2008.
  35. 1 2 3 "Japanese American Relocation Camps—Encyclopedia of Arkansas". encyclopediaofarkansas.net.
  36. ↑ "Little Rock Nine—Encyclopedia of Arkansas". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 29, 2007 تي محفوظ ڪيل. August 24, 2007 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ Smith 1989, p. 15.
  38. ↑ Smith 1989, pp. 15–17.
  39. ↑ "Arkansas Regions". Discover Arkansas History. The Department of Arkansas Heritage. اصل نسخو مان June 14, 2012 تي محفوظ ڪيل. June 28, 2012 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ Smith 1989, p. 19.
  41. ↑ Federal Writers' Project 1987, p. 6.
  42. ↑ "Ozark Mountains". Encyclopædia Britannica. January 2, 2013 تي حاصل ڪيل.
  43. ↑ "Arkansas's Highpoint Information" (PDF). Arkansas Department of Parks and Tourism. اصل نسخو (PDF) مان مارچ 6, 2013 تي محفوظ ڪيل. جنوري 2, 2013 تي حاصل ڪيل.
  44. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "sh".
  45. ↑ "Crater of Diamonds: History of diamonds, diamond mining in Arkansas". Craterofdiamondsstatepark.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 21, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 30, 2010 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ "US Diamond Mines—Diamond Mining in the United States". Geology.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 24, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 30, 2010 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ "List Wilderness Areas in Arkansas". University of Montana College of Forestry and Conservation Wilderness Institute, Arthur Carhart National Wilderness Training Center, Aldo Leopold Wilderness Research Institute. اصل نسخو مان December 31, 2012 تي محفوظ ڪيل. January 2, 2013 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ Arkansas Atlas and Gazetteer. Yarmouth, Maine: DeLorme. 2004. ص. 12.
  49. 1 2 Federal Writers' Project 1987, p. 8.
  50. ↑ Smith 1989, p. 24.
  51. ↑ Smith 1989, p. 25.
  52. ↑ Ecological Regions of North America (PDF) (PDF). 1:10000000. United States Environmental Protection Agency. اصل نسخو (PDF) مان May 25, 2017 تي محفوظ ڪيل. July 5, 2012 تي حاصل ڪيل.
  53. ↑ Ecoregions of Arkansas (PDF) (PDF). United States Environmental Protection Agency. اصل نسخو (PDF) مان May 25, 2017 تي محفوظ ڪيل. July 5, 2012 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ "Forest Inventory and Analysis". United States Forest Service, Southern Research Station. 2010. اصل نسخو (XLS) مان ڊسمبر 1, 2012 تي محفوظ ڪيل. جُولاءِ 5, 2012 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ Guldin, James M.; Technical Compiler (May 30–31, 1997). "Proceedings of the Symposium on Arkansas Forests: A Conference on the Results of the Recent Forest Survey of Arkansas". Gen. Tech. Rep. SRS-41. Asheville, Nc: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Southern Research Station. 125 P (United States Forest Service) 041: 74. doi:10.2737/SRS-GTR-41. http://www.treesearch.fs.fed.us/pubs/2793.
  56. ↑ Dale, Edward E. Jr.; Ware, Stewart (April–June 2004). "Distribution of Wetland Tree Species in Relation to a Flooding Gradient and Backwater versus Streamside Location in Arkansas, U.S.A". Journal of the Torrey Botanical Society 131 (2): 177–186. doi:10.2307/4126919.
  57. ↑ Federal Writers' Project 1987, p. 13.
  58. ↑ Federal Writers' Project 1987, p. 12.
  59. ↑ Federal Writers' Project 1987, pp. 12–13.
  60. ↑ Federal Writers' Project 1987, pp. 13–14.
  61. ↑ "Animals of Arkansas". animalsaroundtheglobe.com. May 2, 2022. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2022 تي محفوظ ڪيل. July 29, 2022 تي حاصل ڪيل.
  62. ↑ "Climate in Arkansas". City-data. January 9, 2013 تي حاصل ڪيل.
  63. ↑ "State Climate Records". State Climate Extremes Committee. National Oceanic and Atmospheric Administration, National Climatic Data Center. July 23, 2012. اصل نسخو مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. January 4, 2013 تي حاصل ڪيل.
  64. ↑ "Tornadoes". Encyclopedia of Arkansas (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-05-15 تي حاصل ڪيل.
  65. ↑ "Tropical Cyclones". Encyclopedia of Arkansas (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-05-15 تي حاصل ڪيل.
  66. ↑ "Climate—Fayetteville—Arkansas". U.S. Climate Data. اصل نسخو مان December 8, 2012 تي محفوظ ڪيل. June 28, 2012 تي حاصل ڪيل.
  67. ↑ "Climate—Jonesboro—Arkansas". U.S. Climate Data. اصل نسخو مان April 26, 2013 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2025 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ "Monthly Averages for Little Rock, AR". The Weather Channel. June 28, 2012 تي حاصل ڪيل.
  69. ↑ "Climate—Texarkana—Texas". U.S. Climate Data. اصل نسخو مان December 8, 2012 تي محفوظ ڪيل. June 28, 2012 تي حاصل ڪيل.
  70. ↑ "Climate—Monticello—Arkansas". U.S. Climate Data. اصل نسخو مان December 8, 2012 تي محفوظ ڪيل. June 28, 2012 تي حاصل ڪيل.
  71. ↑ "Climate—Fort Smith—Arkansas". U.S. Climate Data. اصل نسخو مان April 26, 2013 تي محفوظ ڪيل. May 29, 2013 تي حاصل ڪيل.
  72. ↑ Smith, Darlene (Spring 1954). "Arkansas Post". Arkansas Historical Quarterly 13 (1): 120. doi:10.2307/40037965.
  73. ↑ "Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas". United States Census Bureau. جُولاءِ 1, 2011. اصل نسخو (XLS) مان جُولاءِ 7, 2012 تي محفوظ ڪيل. جُولاءِ 8, 2012 تي حاصل ڪيل.
  74. ↑ "Estimates of Population Change for Metropolitan Statistical Areas and Rankings". United States Census Bureau. جُولاءِ 1, 2011. اصل نسخو (XLS) مان جُولاءِ 7, 2012 تي محفوظ ڪيل. جُولاءِ 8, 2012 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ "Arkansas Cities by Population". www.arkansas-demographics.com. March 26, 2024 تي حاصل ڪيل.
  76. ↑ "Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2019". 2010-2019 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. December 30, 2019. January 27, 2020 تي حاصل ڪيل.
  77. ↑ Arnold et al. 2002, p. 106.
  78. ↑ Holley, Donald (Autumn 2005). "Leaving the Land of Opportunity: Arkansas and the Great Migration". Arkansas Historical Quarterly 64 (3): 247–248. doi:10.2307/40028047.
  79. ↑ "Resident Population Data". United States Census Bureau. اصل نسخو مان December 20, 2012 تي محفوظ ڪيل. July 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
  80. 1 2 "Arkansas QuickFacts". U.S. Census Bureau. اصل نسخو مان January 4, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 13, 2004 تي حاصل ڪيل.
  81. ↑ "Arkansas 2000 Census Population Center". NOAA. July 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
  82. ↑ "Archived copy". اصل نسخو مان March 14, 2023 تي محفوظ ڪيل. March 11, 2023 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (ڳنڍڻو)
  83. ↑ "The 2022 Annual Homelessness Assessment Report (AHAR) to Congress" (PDF). Huduser.gov. September 30, 2023 تي حاصل ڪيل.
  84. ↑ "Annual Estimates of the Resident Population for Counties: April 1, 2020 to July 1, 2024". United States Census Bureau. December 26, 2024 تي حاصل ڪيل.
  85. ↑ "Historical Population Change Data (1910-2020)". Census.gov. اصل نسخو مان April 29, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 30, 2023 تي حاصل ڪيل.
  86. ↑ "2019 Census Data for Races and Ethnicities". data.census.gov. June 3, 2021 تي حاصل ڪيل.
  87. ↑ Exner, Rich (June 3, 2012). "Americans under age 1 now mostly minorities, but not in Ohio: Statistical Snapshot". The Plain Dealer.
  88. ↑ "Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census". census.gov. United States Census Bureau. August 12, 2021. September 26, 2021 تي حاصل ڪيل.
  89. ↑ "Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For The United States, Regions, Divisions, and States". اصل نسخو مان July 25, 2008 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  90. ↑ "Population of Arkansas—Census 2010 and 2000 Interactive Map, Demographics, Statistics, Quick Facts—CensusViewer". Censusviewer.com. اصل نسخي مان January 27, 2014 تي محفوظ ڪيل. January 6, 2014 تي حاصل ڪيل.
  91. ↑ "Decennial Census by Decades". Census.gov. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  92. ↑ "Profile of General Population and Housing Characteristics: 2020 Demographic Profile Data (DP-1): Arkansas". United States Census Bureau. April 2, 2024 تي حاصل ڪيل.
  93. ↑ David Hackett Fischer, Albion's Seed: Four British Folkways in America, New York: Oxford University Press, 1989, pp.633–639
  94. ↑ American FactFinder, United States Census Bureau (2010). "Arkansas—Selected Social Characteristics in the United States". American Community Survey. July 4, 2012 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  95. ↑ Sharing the Dream: White Males in a Multicultural America By Dominic J. Pulera.
  96. ↑ Reynolds Farley, 'The New Census Question about Ancestry: What Did It Tell Us?', Demography, Vol. 28, No. 3 (August 1991), pp. 414, 421.
  97. ↑ Stanley Lieberson and Lawrence Santi, 'The Use of Nativity Data to Estimate Ethnic Characteristics and Patterns', Social Science Research, Vol. 14, No. 1 (1985), pp. 44–6.
  98. ↑ Stanley Lieberson and Mary C. Waters, 'Ethnic Groups in Flux: The Changing Ethnic Responses of American Whites', Annals of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 487, No. 79 (September 1986), pp. 82–86.
  99. ↑ (2017). Immigrants in Arkansas. American Immigrant Council. https://www.immigrationresearch.org/system/files/immigrants_in_arkansas.pdf آرڪائيو ڪيا ويا August 11, 2023, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  100. 1 2 "Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics". Pew Research Center's Religion & Public Life Project (آمريڪي انگريزي ۾). June 4, 2021 تي حاصل ڪيل.
  101. ↑ "The Association of Religion Data Archives | State membership Report". Thearda.com. اصل نسخو مان December 2, 2013 تي محفوظ ڪيل. November 7, 2013 تي حاصل ڪيل.
  102. ↑ "PRRI – American Values Atlas". ava.prri.org. اصل نسخو مان April 4, 2017 تي محفوظ ڪيل. September 17, 2022 تي حاصل ڪيل.
  103. ↑ "SASUMMARY State annual summary statistics: personal income, GDP, consumer spending, price indexes, and employment". U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA). U.S. Bureau of Economic Analysis. April 27, 2026 تي حاصل ڪيل.
  104. ↑ "S1901: Income in the Past 12 Months". Explore Census Data. United States Census Bureau. May 22, 2024 تي حاصل ڪيل.
  105. ↑ "Fortune 500". Forbes. 2017. اصل نسخو مان February 20, 2017 تي محفوظ ڪيل. February 19, 2017 تي حاصل ڪيل.
  106. ↑ "2025 Small Business Profile - Arkansas" (PDF). U.S. Small Business Administration Office of Advocacy. February 19, 2026 تي حاصل ڪيل.
  107. ↑ "The Mineral Industry of Arkansas" (PDF). 2008 Minerals Yearbook. United States Geological Survey. August 2011. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 9, 2022 تي محفوظ ڪيل. September 11, 2012 تي حاصل ڪيل.
  108. ↑ staff, CNBC com (2025-07-10). "41. Arkansas". CNBC (انگريزي ۾). 2026-02-19 تي حاصل ڪيل.
  109. ↑ staff, CNBC com (2025-07-10). "41. Arkansas". CNBC (انگريزي ۾). 2026-01-16 تي حاصل ڪيل.
  110. ↑ Flagel, Thomas R. (September 1, 2010). The History Buff's Guide to the Civil War: The best, the worst, the largest, and the most lethal top ten rankings of the Civil War (انگريزي ۾). Sourcebooks, Inc. ISBN 978-1-4022-5487-1.
  111. ↑ "Selected Economic Characteristics 2006–2010 American Community Survey 5-Year Estimates". United States Census Bureau. 2011. October 4, 2012 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  112. 1 2 "Arkansas State Profile" (PDF). Census of Agriculture. United States Department of Agriculture. 2007. اصل نسخو (PDF) مان October 9, 2022 تي محفوظ ڪيل. October 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
  113. ↑ U.S. Department of Agriculture, National Agricultural Statistics Service, Poultry—Production and Value, 2010 Summary, data indicates Arkansas led the nation in 2008, 2009, and 2010, in both broilers and turkeys.
  114. ↑ Pelkki, Matthew H. "An Economic Assessment of Arkansas's Forest Industries: Challenges and Opportunities for the 21st Century" (PDF). University of Arkansas-Monticello School of Forest Resources, Arkansas Forest Resources Center, University of Arkansas Division of Agriculture. اصل نسخو (PDF) مان سيپٽمبر 28, 2012 تي محفوظ ڪيل. آڪٽوبر 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
  115. ↑ Bush, William V. "History of Bauxite in Arkansas" (PDF). Arkansas Geological Survey. اصل نسخو (PDF) مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. October 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
  116. ↑ Festival, Tontitown Grape. "Tontitown Grape Festival". Tontitown Grape Festival (آمريڪي انگريزي ۾). August 31, 2024 تي حاصل ڪيل.
  117. ↑ Mukhopadhyay, PhD, Sutapa. "Memphis: The Number One City of Chemical Related Incidents in Tennessee" (PDF). Tennessee Department of Health. اصل نسخو (PDF) مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. August 25, 2012 تي حاصل ڪيل.
  118. ↑ "I-540 becomes Interstate 49". KHBS. April 22, 2014. November 10, 2019 تي حاصل ڪيل.
  119. ↑ Hartgen, David T.; Karanam, M. Gregory; Fields; Kerscher, Travis A. (September 2010). "19th Annual Report on the Performance of State Highway Systems (1984–2008)" (PDF) (PDF). Reason Foundation. ص. 46. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 9, 2022 تي محفوظ ڪيل.
  120. ↑ "Arkansas State Rail Plan" (PDF). Arkansas State Highway and Transportation Department. 2002. ص. 3. اصل نسخو (PDF) مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. August 25, 2012 تي حاصل ڪيل.
  121. ↑ "Arkansas Bus Stops". September 28, 2023 تي حاصل ڪيل.
  122. ↑ "Greyhound destinations". September 28, 2023 تي حاصل ڪيل.
  123. 1 2 English, Art; Weberg, Brian (2005). "Term Limits in the Arkansas General Assembly: A Citizen Legislature Responds" (PDF). Joint Project on Term Limits. National Conference of State Legislatures. ص. 1. اصل نسخو (PDF) مان June 3, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 3, 2013 تي حاصل ڪيل.
  124. ↑ "Winners in '06 Governors races" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان July 28, 2011 تي محفوظ ڪيل. July 30, 2010 تي حاصل ڪيل.
  125. ↑ "Arkansas.gov Administration page for Governor". Dwe.arkansas.gov. March 16, 2007. اصل نسخو مان June 14, 2006 تي محفوظ ڪيل. July 30, 2010 تي حاصل ڪيل.
  126. ↑ Arkansas Code May 7, 806.
  127. ↑ "Office of Lieutenant Governor". Encyclopedia of Arkansas. The Pryor Center. February 28, 2011. January 6, 2013 تي حاصل ڪيل.
  128. ↑ Greenberg, Dan. "The Dangers of Diluting Term Limits". Arkansas Policy Center. February 3, 2012 تي حاصل ڪيل.
  129. ↑ Cooke, Mallory (November 14, 2012). "Republicans Take Control of Arkansas House, Senate". KFSM-TV. January 8, 2013 تي حاصل ڪيل.
  130. ↑ "Arkansas Senate flips; first time since Reconstruction". The Courier. نومبر 7, 2012. اصل نسخو مان جنوري 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. جنوري 8, 2013 تي حاصل ڪيل.
  131. ↑ Urban, Peter (January 4, 2013). "New Arkansas Rep. Cotton Draws Spotlight; 113th Congress Sworn In". The Times-Record. اصل نسخو مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. January 6, 2013 تي حاصل ڪيل.
  132. ↑ "VR Statistics Report for June 2021" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 9, 2022 تي محفوظ ڪيل. June 9, 2021 تي حاصل ڪيل.
  133. ↑ "New Arkansas Registration Data |". May 3, 2024.
  134. ↑ Kornacki, Steve (July 30, 2012). "When Bill Clinton died onstage". Salon. November 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  135. ↑ "Tracking the States Where Abortion Is Now Banned". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). May 24, 2022. ISSN 0362-4331. August 15, 2022 تي حاصل ڪيل.
  136. ↑ "Election 2004 - Ballot Measures". CNN. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  137. ↑ "Methods of Execution".
  138. ↑ Schlosser, Eric (2013). Command and Control: Nuclear Weapons, the Damascus Accident, and the Illusion of Safety. Penguin Press. ص. Title. ISBN 978-1594202278.
  139. ↑ "Department of Finance and Administration". Dfa.arkansas.gov. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  140. 1 2 "Arkansas". America's Health Rankings. United Health Foundation. 2012. اصل نسخو مان January 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. January 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  141. ↑ "Physical exercise (most recent) by state". Health Statistics. اصل نسخو مان May 13, 2013 تي محفوظ ڪيل. January 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  142. ↑ Wilson, Reid. "Arkansas is the Best State in America". The Washington Post. August 9, 2014 تي حاصل ڪيل.
  143. ↑ "Arkansas Smoking Ban". KLRT-TV. جُولاءِ 22, 2006. اصل نسخو مان مَئي 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. جنوري 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  144. ↑ "University of Arkansas for Medical Sciences". Health & Hospitals. U.S. News & World Report. January 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  145. ↑ "Arkansas Children's Hospital". Health & Hospitals. U.S. News & World Report. January 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  146. ↑ "Designated Trauma Centers". Arkansas Department of Health. ڊسمبر 17, 2012. اصل نسخو مان فيبروري 11, 2012 تي محفوظ ڪيل. جنوري 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  147. ↑ "Arkansas K-12 Profile: 2016–2017". Arkansas State Board of Education. اصل نسخو مان January 21, 2017 تي محفوظ ڪيل. August 27, 2017 تي حاصل ڪيل.
  148. ↑ "Top Public Schools". College Ranking Lists. U.S. News & World Report. 2014. January 26, 2014 تي حاصل ڪيل.
  149. ↑ "National Liberal Arts College Rankings". U.S. News & World Report. 2012. اصل نسخو مان August 21, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 3, 2012 تي حاصل ڪيل.
  150. ↑ Holley, Marc J. Encyclopedia of Arkansas.
  151. ↑ Wilson, William Oscar (August 30, 1918). History of Public School Education in Arkansas; 1900–1918. University of Chicago, Department of Education. ص. Page.
  152. 1 2 Farrell, Colin (February 2016). "Corporal punishment in US schools". World Corporal Punishment Research. April 4, 2016 تي حاصل ڪيل.
  153. ↑ C. Dennis Schick, "Mass Media", Encyclopedia of Arkansas, Central Arkansas Library System, March 24, 2017 تي حاصل ڪيل
  154. ↑ Arnold et al. 2002, p. 115.
  155. ↑ Blevins 2009, p. 15.
  156. ↑ Blevins 2009, p. 30.
  157. ↑ Sutherlin 1996, p. 20.
  158. ↑ Sutherlin 1996, p. 17.
  159. ↑ Bartels, Chuck (November 12, 2012). "600K visitors later, Crystal Bridges turns 1". News Ok. June 18, 2017 تي حاصل ڪيل.[مئل ڳنڍڻو]
  160. ↑ Reynolds, Chris (October 14, 2012). "Crystal Bridges art museum is reshaping Wal-Mart's hometown". Chicago Tribune. November 18, 2012 تي حاصل ڪيل.
  161. ↑ Brummett, John (January 13, 2008). "Retirement of an Arkansas Newsmaker". Pine Bluff Commercial. Pine Bluff, Arkansas: Arkansas News Bureau. January 16, 2021 تي حاصل ڪيل – Newsbank وسيلي.
  162. ↑ "Arkansas matchup is not likely soon". Sun Herald. July 20, 2003. ص. 9B.
  163. ↑ Griffee, Carol. "Odyssey of Survival, A History of the Arkansas Conservation Sales Tax" (PDF). ص. 10. اصل نسخو (PDF) مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. September 16, 2012 تي حاصل ڪيل.
  164. 1 2 Sutherlin 1996, p. 164.
  165. ↑ Bourne, Hampton (September–October 2022). "Calling Accents". Ducks Unlimited (Memphis, Tennessee): 76. ISSN 0012-6950. OCLC 1774718. https://www.ducks.org/hunting/duck-calling/calling-accents. Retrieved September 12, 2022.
  166. ↑ Hanggi, Sam (March 15, 2024). "What I Learned Fishing in Arkansas". Wired2Fish (آمريڪي انگريزي ۾). August 31, 2024 تي حاصل ڪيل.
  167. ↑ Scott, Jon C. (2006). Hockey Night in Dixie: Minor Pro Hockey in the American South. Heritage House Publishing Company Ltd. ص. 203. ISBN 1-894974-21-2.
  168. ↑ "Whatever It Takes - Flyers' Prospect Patrick Maroon". 11 May 2009.
  169. ↑ "Arkansas Hockey Club". Arkansas Razorbacks Hockey Club. 2024-11-22 تي حاصل ڪيل.
  170. ↑ "History of Arkansas Hockey Club". Arkansas Razorbacks Hockey Club. 2024-11-22 تي حاصل ڪيل.
  171. ↑ "2021-22 Season Final Registration Report" (PDF). USA Hockey. July 18, 2023 تي حاصل ڪيل.
  1. 1 2 3 4 هي علائقو 4 جولاءِ 1819ع تي آرڪنساءُ علائقو طور منظم ڪيو ويو، پر هي علائقو 15 جون 1836ع تي آرڪنساس رياست طور آمريڪا ۾ شامل ڪيو ويو. تاريخي طور هن نالي جو اُچار /ˈɑrkənsɔː/، /ɑrˈkænzəs/، ۽ ڪيترن ٻين صورتن ۾ ڪيو ويو. آرڪنساس جا رهواسي پاڻ کي يا ته "آرڪنسنز" يا "آرڪنسائرز" سڏيندا رهيا آهن. 1881ع ۾ آرڪنساس جنرل اسيمبلي هيٺيون گڏيل ٺهراءُ پاس ڪيو، جيڪو هاڻي آرڪنساس ڪوڊ اپريل 1 105 آهي:[8]
    جڏهن ته، اسان جي رياست جي نالي جي اُچار ۾ عمل جي مونجهاري پيدا ٿي آهي ۽ اهو ضروري سمجهيو ويو آهي ته سرڪاري زباني ڪارروائين ۾ استعمال لاءِ صحيح اُچار مقرر ڪيو وڃي. ۽، جڏهن ته، هن معاملي جي رياستي تاريخي سوسائٽي ۽ لٽل راڪ جي ايڪليڪٽڪ سوسائٽي طرفان مڪمل جاچ ڪئي وئي آهي، جن تاريخ ۽ آمريڪي مهاجرن جي ابتدائي استعمال مان نڪتل صحيح اُچار تي اتفاق ڪيو آهي. تنهنڪري جنرل اسيمبلي جي ٻنهي ايوانن طرفان اهو ٺهراءُ ڪيو وڃي ٿو ته هن اداري جي راءِ ۾ رياست جي نالي جو واحد صحيح اُچار اهو آهي، جيڪو فرانسيسين کي مقامي هندستانين کان مليو ۽ جنهن کي آواز جي نمائندگي ڪندڙ فرانسيسي لفظ ۾ لکيو ويو. اهو ٽي (3) پدن ۾ اُچاريو وڃي، آخري "s" خاموش هجي، هر پد ۾ "a" جو اطالوي آواز هجي، ۽ زور پهرئين ۽ آخري پد تي هجي. ٻئي پد تي زور، "a" جو آواز "man" وانگر، ۽ آخري "s" کي آواز ڏيڻ وارو اُچار آرڪنساس وارن طرفان ناپسند ڪيو وڃي ٿو.
    ان جي باوجود، رياست جو نالو اڃا به اڪثر غلط اُچاريو ويندو آهي، خاص طور غير آمريڪين طرفان؛ حقيقت ۾، اهو سيرلڪ ۾ ar-KAN-zəs واري اُچار سان لکيو وڃي ٿو.[حوالو گهربل][مثال گھرجن] ڪينساس رياست جا شهري اڪثر آرڪنساس درياهه جو اُچار /ɑrˈkænzəs/ ڪندا آهن، جيڪو سندن رياست جي نالي جي عام اُچار سان ملندڙ آهي.
  2. ↑ هسپانوي يا لاطيني اصل وارن ماڻهن کي مڪمل ۽ جزوي نسل جي بنياد تي الڳ نه ڪيو ويو آهي.
  3. ↑ هي انگ صرف انهن شاگردن جو تعداد ظاهر ڪري ٿو جن کي پيڊل ذريعي سزا ڏني وئي، ڀلي ڪنهن شاگرد کي هڪ ئي سال ۾ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا سزا ڏني وئي هجي. هي انگ جسماني سزا جي واقعن جي ڪل تعداد کي ظاهر نٿو ڪري، جيڪو يقيناً هن کان گهڻو وڌيڪ هو.

ڪتابيات

[سنواريو]

وڌيڪ مطالعي لاءِ

[سنواريو]
  • Blair, Diane D. & Jay Barth Arkansas Politics & Government: Do the People Rule? (2005)
  • Deblack, Thomas A. With Fire and Sword: Arkansas, 1861–1874 (2003)
  • Donovan, Timothy P. and Willard B. Gatewood Jr., eds. The Governors of Arkansas (1981)
  • Dougan, Michael B. Confederate Arkansas (1982)
  • Duvall, Leland. ed., Arkansas: Colony and State (1973)
  • Hamilton, Peter Joseph. The Reconstruction Period (1906), full length history of era; ڊننگ اسڪول approach; 570 pp; ch 13 on Arkansas
  • Hanson, Gerald T. and Carl H. Moneyhon. Historical Atlas of Arkansas (1992)
  • Key, V. O. Southern Politics (1949)
  • Kirk, John A., Redefining the Color Line: Black Activism in Little Rock, Arkansas, 1940–1970 (2002)
  • McMath, Sidney S. Promises Kept (2003)
  • Moore, Waddy W. ed., Arkansas in the Gilded Age, 1874–1900 (1976)
  • Peirce, Neal R. The Deep South States of America: People, Politics, and Power in the Seven Deep South States (1974)
  • Thompson, Brock. The Un-Natural State: Arkansas and the Queer South (2010)
  • Thompson, George H. Arkansas and Reconstruction (1976)
  • Whayne, Jeannie M. Arkansas Biography: A Collection of Notable Lives (2000)
  • White, Lonnie J. Politics on the Southwestern Frontier: Arkansas Territory, 1819–1836 (1964)
  • Williams, C. Fred. ed. A Documentary History Of Arkansas (2005)

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
وڌيڪ ڄاڻ حاصل ڪريو
Arkansas
بابت وڪيپيڊيا جي ساٿي منصوبن تي
وڪي لغت ۾ ڳوليو وصفون وڪي لغت تان
وڪيميڊيا العام ۾ ڳوليو ميڊيا وڪيميڊيا العام تان
وڪي خبرون ۾ ڳوليو خبري ڪهاڻيون وڪي خبرون تان
وڪي قول ۾ ڳوليو قول وڪي قول تان
وڪي ماخذ ۾ ڳوليو ماخذي متن وڪي ماخذ تان
وڪي بُڪس ۾ ڳوليو درسي ڪتاب وڪي بُڪس تان
وڪي سفر ۾ ڳوليو سفر بابت رهنمائي وڪي سفر تان
وڪيورسٽي ۾ ڳوليو سکيا جا وسيلا وڪيورسٽي تان
پيشرو
ميزوري		 آمريڪي رياستن جي يونين ۾ شموليت جي تاريخ موجب فهرست
15 جون 1836ع تي شامل ٿيل (25هون)		 جانشين
مشي گن

35°N 92°W / 35°N 92°W / 35; -92 (State of Arkansas)

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=آرڪنساس&oldid=389334" تان ورتل